GCSE Design and Technology
Mae disgrifiadau'r TGAU yn Saesneg yn unig, gan eu bod wedi eu cymryd o fanyleb Saesneg CBAC.
Learners type short and extended answers in an on-screen examination. In a 40 hour design project worth 70% they write a design brief and specification, annotate and justify ideas, and evaluate their prototype using feedback from users. Numeracy is practical and constant: accurate measuring and marking out within tolerances in every pathway, costing and material estimates in Fashion and Textiles, and formula-based mechanical and electronic calculations in Engineering Design. The single biggest thing Key Stage 3 should build is precise measuring in millimetres against a stated tolerance, followed by a written evaluation that uses test results and user comments as evidence.
- Addysgu gyntaf
- Medi 2026
- Faint o waith llythrennedd
- Canolig
- Faint o waith rhifedd
- Canolig
- Manyleb
- Agor manyleb CBAC (PDF)
Sut mae'r TGAU hwn yn cael ei asesu
- Unit 1: Design and Technology in the 21st Century: Digital (on-screen) examination 1 hour 30 minutes, 30%, 80 marks
- Unit 2: Design Project: Non-examination assessment, approximately 40 hours, 70%, 100 marks
Sgiliau sy'n defnyddio Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau
-
Short and extended answers in the on-screen examination
Unit 1 mixes objective, short and extended questions, typed on screen. Learners must compare, explain and justify the suitability of materials, technologies and design decisions.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Cysyllteiriau a chystrawen
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils write a three-sentence answer explaining why pine was chosen for their Year 7 project, using the frame 'I chose... because... this means...'.
- Blwyddyn 8
- Pupils compare acrylic and HIPS for a phone stand in a timed paragraph that uses 'whereas' and 'therefore', then check it against a model answer.
- Blwyddyn 9
- Pupils type a timed extended answer on screen comparing two joining methods for a product, with a point, evidence and justification for each, marked against a GCSE-style mark scheme.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Summary of assessment, page 4; Unit 1, 1.1.6, page 14
“Questions requiring objective responses, short and extended answers assessing learners’ knowledge and understanding”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu ysgrifennu disgrifiad cynhwysfawr o bwnc, thema neu safbwynt.
Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.
Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth gynyddol o gysyllteiriau i drefnu fy syniadau mewn brawddegau, paragraffau a thestunau cyfan.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.
Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.
Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o gysyllteiriau'n benodol wrth drefnu fy syniadau yn destunau cyfan at wahanol ddibenion.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.
Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.
Rwy'n gallu amrywio strwythurau brawddegau i ennyn a chadw diddordeb y darllenydd ac ysgrifennu gyda chywirdeb gramadegol.
-
Writing design briefs and specifications, then annotating and justifying ideas
Learners write a design brief and a specification drawn from their own research, with qualitative and quantitative criteria. They then communicate, record and justify ideas through annotated sketches, written notes and presentations as the design develops.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Prawfddarllen, golygu a gwella
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils complete a scaffolded design brief for a desk tidy in three sentences, stating the user, the problem and what the product must do.
- Blwyddyn 8
- Pupils write a six-point specification for a phone holder, each point with a reason, then annotate two sketches to show which points each idea meets.
- Blwyddyn 9
- Pupils draft, redraft and finalise a brief and specification from their own user research, using teacher and peer feedback to make every point specific and testable.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, 2.1.3 and 2.1.4, pages 34 to 35
“write design briefs for specific needs, wants or interests”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu ystyried ffyrdd gwahanol o gynllunio, drafftio a chyflwyno fy ngwaith yn briodol.
Rwy'n gallu defnyddio ac addasu gwahanol strwythurau yn fy ngwaith ysgrifennu, e.e. adroddiad ar ddigwyddiad, ymchwiliad neu arbrawf.
Rwy’n gallu myfyrio ar safon fy mynegiant, ei olygu a'i ailddrafftio i wella'r ansawdd, a defnyddio ystod o strategaethau i sicrhau mwy o eglurder.
Cam cynnydd 4
Rwy’n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol er mwyn cynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd.
Rwy'n gallu trefnu a llunio fy ngwaith ysgrifennu'n effeithiol, gan gysylltu a datblygu fy syniadau ar gyfer amrywiaeth o wahanol gyd-destunau.
Rwy'n gallu gwella gwaith ysgrifennu drwy adolygu annibynnol ac ailddrafftio.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol i gynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu ar gyfer amrywiaeth heriol o wahanol ddibenion a chynulleidfaoedd.
Rwy'n gallu crynhoi gyda hyder, gan addasu arddull a ffurf yn ôl y darllenydd neu'r gynulleidfa fwriadedig a diben y gwaith ysgrifennu.
Rwy'n gallu gwella cynnwys, strwythur a chywirdeb fy ngwaith ysgrifennu drwy fyfyrio'n feirniadol, adolygu a golygu, gan ymateb yn adeiladol i adborth.
-
Evaluating the prototype and responding to feedback
Learners must make informed judgements about their own prototype, act on the views of others and clients, and suggest improvements and how they could be made. Analysing and evaluating (AO4) is worth 20% of the qualification, all of it in the design project.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Gwrando i ddeall, Gwrando fel rhan o siarad cydweithredol, Gofyn cwestiynau
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils test their finished product against three specification points and write 'what went well' and 'even better if' sentences with one reason each.
- Blwyddyn 8
- Pupils ask a classmate to use their product, record two comments, and write a paragraph evaluation that quotes the comments and suggests one modification.
- Blwyddyn 9
- Pupils interview a real user, such as a younger pupil or a teacher, about their prototype, then write an evaluation that weighs the feedback against the specification and explains how one named improvement would be made.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, 2.1.6, page 35; Assessment objectives, page 43
“respond to feedback from others or clients and suggest improvements/modifications of their prototype.”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu addasu arddull a strwythur fy ysgrifennu i fod yn addas i'r gynulleidfa, y diben a'r cyd-destun, e.e. cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, casgliad penodol.
Rwy’n gallu gwrando ar syniadau/cyflwyniadau pobl eraill, a deall y gallan nhw fod â safbwynt gwahanol i mi, er mwyn ymateb yn briodol.
Rwy'n gallu gwrando ar eraill ac ymateb iddyn nhw drwy ofyn cwestiynau a gwneud sylwadau sy'n canolbwyntio ar resymau, goblygiadau a'r camau nesaf.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.
Rwy’n gallu gwrando ar safbwyntiau a syniadau gwahanol bobl ar bynciau amrywiol, gan eu defnyddio i lunio fy nghasgliadau fy hun.
Rwy’n gallu ymateb i safbwyntiau pobl eraill mewn ffordd hyderus a sensitif, gan grynhoi a gwerthuso'r hyn rwyf wedi ei glywed, ei ddarllen neu ei weld.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.
Rwy’n gallu gwrando ar safbwyntiau gwahanol bobl, eu gwerthuso'n feirniadol a'u parchu, gan eu defnyddio i lunio fy nghasgliadau ystyriol fy hun.
Rwy'n gallu ymateb gyda hyder a sensitifrwydd i syniadau pobl eraill mewn sefyllfaoedd cydweithredol gwahanol, gan fyfyrio ar wybodaeth a syniadau a gofyn cwestiynau perthnasol.
Da gwybod
- Unit 1 is typed on screen, not handwritten: "Digital examination: 1 hour 30 minutes" (Summary of assessment, page 4).
- The specification does not mention marks for spelling, punctuation and grammar. The four assessment objectives cover knowledge, application, developing designs and analysing and evaluating, and "The Assessment Pack will include all detailed information relating to assessment." (Assessment, page 43).
- The specification does not say whether a calculator is allowed in the on-screen examination, although Engineering Design learners must "calculate ohms law" (Unit 1, 1.1.9, page 17). Check the Assessment Pack.
- Formula-based calculations are for one pathway only: "This area of study is relevant to learners that have chosen Engineering Design as their pathway." (Unit 1, 1.1(a), page 14). Costing from standard fabric widths sits in Fashion and Textiles (Unit 1, 1.1.18, page 23).
- The design project is "Non-examination assessment: Approximately 40 hours", worth 70% and 100 marks (page 4). AO4, analyse and evaluate, is 20% of the qualification and is assessed only in Unit 2 (page 43).
- Written notes, presentations and mathematical modelling are listed "for example" (Unit 2, 2.1.4, pages 34 to 35), which the specification says "indicates that the specified content is for guidance only" (page 8). No word limits are stated.
Cysylltiadau â TGAU eraill
Ohm's law and moments overlap with The Sciences, gear ratios, scale drawing and tolerances with Mathematics and Numeracy, and product analysis and evaluative writing with English Language and Literature, so shared methods and vocabulary would help pupils.
Ffynhonnell: WJEC GCSE Design and Technology specification, Approved by Qualifications Wales, teaching from 2026, for award from 2028 (© WJEC CBAC Ltd 2025).