LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob TGAU

GCSE Food and Nutrition

Mae disgrifiadau'r TGAU yn Saesneg yn unig, gan eu bod wedi eu cymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

Learners type objective, short and extended answers in an on-screen examination worth 40%, then complete two written assessments: a food science investigation built around a hypothesis, and a researched, planned and evaluated cooking task, both needing analysis, justification and precise sensory description. Numeracy is applied throughout: weighing and measuring, key temperatures, scaling and adapting recipe quantities, calculating energy and nutritional values, timing a plan of work, and presenting results in tables and charts. The single biggest thing Key Stage 3 should build is the fair-test habit: change one variable, measure and record the results in a table or chart, and write a conclusion that uses the evidence.

Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Canolig
Manyleb
Agor manyleb CBAC (PDF)
Sut mae'r TGAU hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Principles of Food and Nutrition: Digital examination 1 hour 30 minutes, 40%, 80 marks
  • Unit 2: Food Investigation: Non-examination assessment, 8 hours, 20%, 40 marks, set by WJEC, marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 3: Food and Nutrition in Action: Non-examination assessment, 12 hours, 40%, 80 marks, set by WJEC, marked by the centre and moderated by WJEC

Sgiliau sy'n defnyddio Mesur

  1. Weighing, measuring and key temperatures

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners must weigh and measure ingredients accurately, both listed as techniques in Appendix A, and know the key temperatures for food safety, storage, cooking and reheating.

    Rhifedd: Mesur, Cymhwysedd strategol, Dealltwriaeth gysyniadol, Cyfathrebu â symbolau

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils weigh flour on digital and dial scales and measure milk in a jug for scones, recording each amount with the correct unit.
    Blwyddyn 8
    Pupils use a food probe to check the core temperature of a cooked dish and record fridge and freezer readings, including negative numbers.
    Blwyddyn 9
    Pupils convert a recipe given in cups and ounces into grams and millilitres, then weigh it out accurately to within 5 g.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, 1.5.1 and 1.5.2, page 16; Appendix A, pages 31 to 32

    “key temperatures for food safety, storage and cooking”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu darllen a dehongli graddfeydd neu raniadau ar amrywiaeth o offerynnau mesur.

    • Rwy'n gallu cofnodi mesuriadau mewn ffyrdd gwahanol, e.e. 1.3kg = 1kg 300g, 4.2cm = 4cm 2mm.

    • Rwy'n gallu mesur a chofnodi tymereddau sy'n cynnwys darlleniadau positif a negatif.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu darllen a dehongli graddfeydd ar amrywiaeth o offerynnau mesur.

    • Rwy'n gallu defnyddio'r unedau mesur cyffredin, trosi rhwng unedau cysylltiedig y system fetrig a chwblhau cyfrifiadau.

    • Rwy'n gallu defnyddio cywerthoedd metrig bras o unedau imperial a ddefnyddir bob dydd.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu nodi, mesur neu gasglu'r wybodaeth sy'n ofynnol er mwyn cwblhau'r dasg.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

    • Rwy'n gallu defnyddio nodiant, symbolau ac unedau mesur priodol, gan gynnwys mesurau cyfansawdd.

  2. Calculating energy and nutritional values

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Unit 1 learners should know how to calculate energy and nutritional values in food. In Unit 3 learners explore the nutritional value of their dish and suggest changes to quantities to meet the audience's needs.

    Rhifedd: Cyfrifiad, Mesur, Cymhwysedd strategol, Rhuglder, Dealltwriaeth gysyniadol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils read the per 100 g column on two cereal packets and work out which gives more sugar in a 30 g bowl.
    Blwyddyn 8
    Pupils add up the energy in kilocalories of each ingredient in their pasta salad from a nutrition table and divide by the number of portions.
    Blwyddyn 9
    Pupils calculate the energy, fat and sugar per portion of their dish, express each as a percentage of a teenager's reference intake, and adapt the recipe to lower one value.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, 1.2.3, page 13; Unit 3, 3.3.3, page 24

    “Learners should know how to calculate energy and nutritional values in food.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu cyfrifo canran, ffracsiwn a degolyn o unrhyw faint gyda chyfrifiannell lle y bo'n briodol.

    • Rwy'n gallu lluosi rhifau a degolion â lluosrif o 10, e.e. 15 x 30, 1.4cm x 20.

    • Rwy'n gallu adio a thynnu rhifau gan ddefnyddio rhifau cyfan a degolion.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu mynegi un maint fel canran maint arall.

    • Rwy'n gallu defnyddio dulliau effeithlon i luosi a rhannu rhifau cyfan a degolion, gan gynnwys degolion megis 0.6 neu 0.06.

    • Rwy'n gallu cynrychioli a defnyddio mesurau cyfansawdd, gan ddefnyddio unedau safonol.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu adnabod, modelu a chymhwyso'r strwythurau a syniadau mathemategol wrth wraidd problemau, er mwyn eu fformiwleiddio a'u datrys.

    • Rwy'n gallu defnyddio cyfrifiannell wyddonol yn effeithiol ac yn effeithlon i gwblhau cyfrifiadau gan ddefnyddio'r amrywiaeth o fysellau swyddogaeth sydd ar gael.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

  3. Timing a plan of work

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners must produce a timed order of work for a single food outcome and for a number of outcomes, including sequencing, timings and contingency plans, and later evaluate their time management.

    Rhifedd: Mesur, Cymhwysedd strategol, Rhesymu rhesymegol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write a simple time plan for a 50 minute practical with a clock time for each step, including washing up.
    Blwyddyn 8
    Pupils plan pasta and a sauce cooked at the same time, using a time plan in 5 minute steps that shows when to start each part.
    Blwyddyn 9
    Pupils write a dovetailed time plan for two dishes in a 90 minute lesson, including a contingency, then record actual times and calculate how far they drifted.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, 3.2.1, page 23; Unit 3, 3.3.4, page 25

    “Learners should be able to produce a timed order of work to”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio a dehongli calendrau, amserlenni a rhaglenni i gynllunio digwyddiadau a gweithgareddau, a gwneud cyfrifiadau fel rhan o'r daith gynllunio.

    • Rwy'n gallu cwblhau gweithgareddau ymarferol sy'n cynnwys digwyddiadau a amserir, ac esbonio pa uned o amser yw'r mwyaf priodol.

    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    • Rwy'n gallu dewis, treialu a gwerthuso amrywiaeth o ddulliau posibl a rhannu problemau cymhleth yn gyfres o dasgau.

    • Rwy'n gallu cyfiawnhau fy ngweithdrefnau, fy rhagfynegiadau a'm dyfaliadau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    • Rwy'n gallu dewis, treialu a gwerthuso amrywiaeth o ddulliau posibl a rhannu problemau cymhleth yn gyfres o dasgau.

    • Rwy'n gallu cyfiawnhau fy ngweithdrefnau, fy rhagfynegiadau a'm dyfaliadau.

Da gwybod

Cysylltiadau â TGAU eraill

Food investigations use the same fair-test, variables and results-table skills as The Sciences, and recipe scaling and percentage of reference intake overlap with Mathematics and Numeracy.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Food and Nutrition specification, Version 2, February 2025, teaching from 2025, for award from 2027 (© WJEC CBAC Ltd. 2024).