GCSE Art and Design
Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.
There is no written examination and no separate marks for spelling or grammar, but half the marks (AO1 and AO3, 25% each) depend on reading and analysing artworks and on recording annotated reflections as work progresses. Numeracy is marked as pathway dependent and is limited to measuring, scale and proportion, mostly in Three-dimensional design, Textile design and Graphic communication. The single biggest thing Key Stage 3 should build is the habit of precise, evaluative annotation using the language of art, written as the work develops.
- Corff dyfarnu
- CBAC
- Lefel
- Level 1 and Level 2
- Addysgu gyntaf
- Medi 2025
- Faint o waith llythrennedd
- Canolig
- Faint o waith rhifedd
- Isel
- Manyleb
- Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
- Unit 1: Portfolio: Non-examination assessment, internally set, marked by centres and moderated by WJEC, 60%, 120 marks
- Unit 2: Externally Set Assignment: Non-examination assessment, preparatory study plus 10 hours sustained focus, 40%, 80 marks
Y sgiliau llythrennedd a rhifedd yn y cymhwyster hwn
-
Analysing artworks from diverse contexts
Learners must critically analyse art, craft and design from different cultures, places and times and explain how context shapes meaning. AO1 rewards critical and contextual understanding of sources in both units.
Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils study one Kyffin Williams landscape and complete a content, form, process and mood grid, writing one sentence under each heading.
- Blwyddyn 8
- Pupils compare a Welsh artist with a Black or Asian artist working on the same theme, noting similarities and differences in a Venn diagram before writing a paragraph.
- Blwyddyn 9
- Pupils research an artist's context and write a short analysis explaining how the time and place the work was made shape its meaning, using evidence from the image.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Subject content 1.2.6, page 14; AO1, page 18
“apply critical thinking to a wide variety of art, craft, and design from diverse contexts”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan adnabod a nodi nodweddion testunau, e.e. cyflwyniad, dilyniant, darluniau, ffurfioldeb, geirfa allweddol.
Rwy'n gallu defnyddio'r hyn rwy'n ei wybod am wahanol fathau o destunau i ystyried a yw testun yn effeithiol o ran cyfleu gwybodaeth, syniadau a safbwyntiau.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu adnabod gwahanol ddehongliadau o destun a gwybodaeth a gwerthuso eu rhinweddau cymharol.
Rwy'n gallu cymharu a gwrthgyferbynnu themâu a materion mewn amrywiaeth o destunau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan ddadansoddi cynnwys, iaith ac effaith testunau er mwyn dyfnhau fy nealltwriaeth.
Rwy'n gallu ystyried yn fanwl wahanol ddehongliadau o faterion a syniadau, gan ddefnyddio'r testun/amrywiaeth o ffynonellau i gefnogi barn.
-
Researching and selecting contextual sources
Learners develop ideas through sustained research, and Unit 2 begins with contextual and practical research during the preparatory period. They must select relevant sources and take from them what informs their own work.
Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils use two given books or websites to find three facts about an artist and record them in their sketchbook with the source named.
- Blwyddyn 8
- Pupils gather images and short quotations about a printmaker from a gallery website and a book, then sort them into useful and not useful for their own project.
- Blwyddyn 9
- Pupils build an independent research page for a theme such as cynefin, choosing their own sources and writing why each one will shape their ideas.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Subject content 1.2.1, page 14; Unit 2 overview, page 16
“develop and research, using explorative and analytical skills to support sustained investigative curiosity”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu defnyddio ffynonellau cyfeirio/digidol i ddewis, crynhoi a chyfuno gwybodaeth, gan gyfeirio atyn nhw fel y bo'n briodol.
Rwy'n gallu coladu a gwneud cysylltiadau, e.e blaenoriaethu, categoreiddio, rhwng gwybodaeth a syniadau o wahanol ffynonellau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu ymchwilio i amrywiaeth eang o ffynonellau cyfeirio a digidol er mwyn datblygu dealltwriaeth lawn o bwnc neu fater.
Rwy'n gallu gwerthuso defnyddioldeb a dibynadwyedd testunau.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ymchwilio'n annibynnol i amrywiaeth eang o ffynonellau er mwyn datblygu dealltwriaeth o bwnc neu fater cynyddol gymhleth.
Rwy'n gallu defnyddio testunau a argraffwyd a thestunau digidol i chwilio'n ddethol, gan asesu dibynadwyedd, arwyddocâd a chywirdeb yr hyn rwy'n ei weld.
-
Annotating and recording ideas as work progresses
AO3 requires learners to reflect on their own work and record ideas, observations and insights throughout the portfolio and assignment. In practice this is sustained written annotation in sketchbooks, visual diaries or a digital portfolio.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils add three short annotations beside each sketchbook study: what they did, what went well and what they will try next.
- Blwyddyn 8
- Pupils annotate a set of colour mixing and printing tests in full sentences, explaining which result best fits their intention and why.
- Blwyddyn 9
- Pupils keep a running annotation strip down one side of each project page, recording observations and decisions as the work develops rather than at the end.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: AO3, page 18; formats, page 19
“Reflect on own work, and record ideas, observations and insights relevant to intentions as work progresses”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu defnyddio ac addasu gwahanol strwythurau yn fy ngwaith ysgrifennu, e.e. adroddiad ar ddigwyddiad, ymchwiliad neu arbrawf.
Rwy’n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn, gan ddangos empathi a pharch.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.
Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu crynhoi gyda hyder, gan addasu arddull a ffurf yn ôl y darllenydd neu'r gynulleidfa fwriadedig a diben y gwaith ysgrifennu.
Rwy'n gallu ysgrifennu'n aeddfed am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn mewn cyd-destunau cynyddol heriol a dadleuol.
-
Evaluating the effectiveness of own and others' work
Learners must critically analyse and reflect on work to judge whether processes and outcomes are effective and whether the work communicates its intended meaning. This calls for structured evaluative writing tied to evidence.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils write a four sentence evaluation of their finished clay tile using the frame: I intended, I used, it works because, I would change.
- Blwyddyn 8
- Pupils write a paragraph judging whether their protest poster communicates its message, using a classmate's reading of it as evidence.
- Blwyddyn 9
- Pupils write a structured evaluation of their final piece against their original intention and one artist influence, organised into linked paragraphs.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Subject content 1.2.8 and 1.2.10, page 14
“evaluate the effectiveness of the processes and outcomes of creative work”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu ysgrifennu cyflwyniad effeithiol sy'n nodi'r cyd-destun a'r diben, gan gynnwys cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, a chasgliad penodol.
Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu trefnu a llunio fy ngwaith ysgrifennu'n effeithiol, gan gysylltu a datblygu fy syniadau ar gyfer amrywiaeth o wahanol gyd-destunau.
Rwy'n gallu defnyddio paragraffau ac adrannau er mwyn rhoi eglurder i ddarnau ysgrifennu mwy estynedig.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.
Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.
-
Using the language of art precisely
AO4 rewards understanding of visual language, and learners analyse how meaning is communicated. Annotation and analysis need accurate, correctly spelled subject terms for formal elements, media and processes.
Llythrennedd: Geirfa, sillafu, gramadeg, Eglurder a geirfa
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils learn the formal elements and label a tonal drawing with at least four of them, spelled correctly.
- Blwyddyn 8
- Pupils build a sketchbook glossary of printmaking and ceramics terms, such as brayer, slip and relief, and use two new terms in every annotation.
- Blwyddyn 9
- Pupils redraft a peer's annotation, replacing words like nice and good with precise visual language such as high contrast or directional mark making.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: AO4, page 18; Subject content 1.1.3 and 1.2.5, pages 13 to 14
“Present a personal and meaningful response that realises intentions and demonstrates understanding of visual language”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu defnyddio geirfa amrywiol, briodol a manwl gywir, gan gynnwys geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth at ddibenion gwahanol.
Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau amlsillafog, cymhleth ac afreolaidd yng nghyd-destun pob maes dysgu a phrofiad.
Cam cynnydd 4
Rwyf wedi cael profiad o ystod o eirfa sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol, ac yn gallu ei defnyddio wrth i mi gyfathrebu.
Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o strategaethau ac adnoddau i sillafu geirfa gyfarwydd ac anghyfarwydd a geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth yn gywir.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu defnyddio ystod o eirfa sy'n benodol i ddisgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol yn fanwl gywir.
Rwy'n gallu defnyddio ystod o eirfa sy'n benodol i ddisgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol wrth i mi gyfathrebu.
-
Giving and receiving spoken feedback in critiques
The specification expects learners to build confidence in giving and receiving feedback, and to consider how an audience interprets work. This is developed through talk rather than directly assessed.
Llythrennedd: Gofyn cwestiynau, Gwrando fel rhan o siarad cydweithredol, Diben
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils run a two stars and a wish gallery walk of self portrait drawings, giving comments aloud that use at least one formal element word.
- Blwyddyn 8
- Pupils present their work in progress to a small group for one minute, then note the two most useful suggestions they heard and act on one.
- Blwyddyn 9
- Pupils lead a structured critique of a peer's project, asking about intention before judging, and the artist responds aloud to each point.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Opportunities for integration of learning experiences, page 17; Subject content 1.2.9, page 14
“develop confidence in giving and receiving feedback, promoting independent thinking, originality and creative resilience”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu gofyn ac ateb cwestiynau, gan adeiladu ar syniadau pobl eraill mewn trafodaethau grŵp a'u datblygu.
Rwy’n gallu ymateb i safbwyntiau pobl eraill, gan geisio eglurder, crynhoi ac esbonio’r hyn rwyf wedi ei glywed, ei ddarllen neu ei weld.
Cam cynnydd 4
Rwy’n gallu ymateb i safbwyntiau pobl eraill mewn ffordd hyderus a sensitif, gan grynhoi a gwerthuso'r hyn rwyf wedi ei glywed, ei ddarllen neu ei weld.
Rwy'n gallu gwrando ar eraill ac ymateb iddyn nhw drwy gwestiynau, sylwadau ac awgrymiadau er mwyn datblygu sgiliau siarad cydweithredol a dod i gyfaddawd/consensws.
Cam cynnydd 5
Rwy’n gallu trefnu'r hyn sy'n cael ei ddweud yn effeithiol er mwyn gwerthuso'n feirniadol ac ymateb i’r hyn rwyf wedi’i glywed, ei ddarllen neu ei weld.
Rwy'n gallu ymateb gyda hyder a sensitifrwydd i syniadau pobl eraill mewn sefyllfaoedd cydweithredol gwahanol, gan fyfyrio ar wybodaeth a syniadau a gofyn cwestiynau perthnasol.