LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE Cymraeg Language and Literature

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

GCSE Cymraeg Language and Literature is a first-language literacy qualification: learners analyse a novel, short stories, poems and a film, read and summarise unseen texts, write in many forms, and are assessed on group discussion and an individual researched presentation. WJEC maps no numeracy to any unit, so there are no numeracy skills here. The single biggest thing Key Stage 3 should build is close, evaluative reading of Cymraeg literature backed by purposeful quotation and accurate Cymraeg, including mutations and verb forms.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Isel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Narrative: Written examination 1 hour 30 minutes, 30% of the Single Award (15% of the Double Award), 60 marks
  • Unit 2: Identity: Non-examination assessment, group discussion in threes up to 15 minutes on a visual text, 20% of the Single Award (10% of the Double Award), 40 marks, marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 3: Attitudes: Non-examination assessment, poetry appreciation and comparison (500 to 1,500 words) and individual oral presentation (up to 5 minutes), 20% of the Single Award (10% of the Double Award), 60 marks, marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 4a: Linguistic Connections (Single Award only): Written examination 1 hour 30 minutes, 30%, 60 marks
  • Unit 4b: Linguistic Connections (Double Award only): Written examination 2 hours, 22.5%, 90 marks
  • Unit 5: Respond and Create (Double Award only): Non-examination assessment, group discussion up to 10 minutes and creative writing task (500 to 1,000 words, maximum 3 hours), 20%, 60 marks, marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 6: Communicating Meaning (Double Award only): Written examination 1 hour 30 minutes, 22.5%, 60 marks

Sgiliau sy'n defnyddio Atalnodi

  1. Accurate grammar, mutations, punctuation and spelling

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    AO2 (50% of each award) requires a range of sentence structures with appropriate grammar, accurate punctuation and spelling. Units 4a and 4b include a text editing task at word, sentence and text level, and Units 1 and 6 ask for writing that is accurate, clear and refined.

    Llythrennedd: Geirfa, sillafu, gramadeg, Atalnodi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils complete a weekly starter correcting soft, nasal and aspirate mutations in five sentences taken from their own writing.
    Blwyddyn 8
    Pupils edit a paragraph with planted errors in verb conjugation, gender agreement and punctuation, explaining each correction.
    Blwyddyn 9
    Pupils complete a timed text editing task at word, sentence and text level, then proofread their own extended writing against the same checklist.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 4a, Section 4.1.3, page 18; Section 3.1 Assessment objectives, page 26

    “using a range of sentence structures / appropriate grammar, correct punctuation and spelling”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu treiglo'n gywir yn ôl y gofyn, gan gynnwys:

      • treiglad meddal ar ôl 'ei' gwrywaidd, e.e. ei goes ef, ac ar ôl 'yn' traethiadol, e.e. yn gyflym
      • treiglad trwynol ar ôl 'fy', e.e. fy nghoes i, ac ar ôl yr arddodiad 'yn', e.e. yng Nghaerffili
      • treiglad llaes ar ôl 'ei' benywaidd, e.e. ei choes hi, ac ar gyfer cenedl enwau.
    • Rwy'n gallu ffurfio lluosog, e.e. drwy ychwanegu terfyniad (merch>merched), newid bôn (bachgen>bechgyn), cyfuniad o'r ddau (braich>breichiau) a thynnu terfyniad (coeden>coed).

    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o atalnodau'n gywir (gan gynnwys collnod) i egluro ac ehangu ar ystyr.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu adnabod y defnydd o dreigladau, hepgoriadau mewn cyd-destunau gorfodol a/neu'r defnydd o dreiglad amhriodol pan ddisgwylir math arall o dreiglad.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu brawddegau sy'n gywir yn ramadegol gan roi sylw i rediad ac amser y ferf, a chyfatebiaeth rhwng person a chytundeb o ran cenedl.

    • Rwy'n defnyddio'r ystod lawn o atalnodau'n gywir (gan gynnwys colonau, hanner colonau a chromfachau) i egluro, trefnu ac ehangu ar ystyr.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu adnabod yr amrywiol ddefnyddiau o dreigladau a chymhwyso pob un o'r tair proses (treiglad meddal, treiglad trwynol a threiglad llaes) mewn amrywiaeth eang o gyd-destunau treigladwy.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu brawddegau sy'n gywir yn ramadegol gan redeg rhagddodiaid, a sicrhau amser y ferf, a chyfatebiaeth rhwng person a chytundeb o ran cenedl.

    • Rwy'n gallu defnyddio'r ystod lawn o atalnodau er mwyn amrywio cyflymder, egluro ystyr, osgoi amwysedd a chreu effeithiau bwriadol.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

The only number work is optional use of statistics in the Unit 3 presentation, so numeracy support is best left to other subjects.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Cymraeg Language and Literature (Single and Double Award) specification, Version 6, for Year 10 cohort starting September 2026 onwards, first award from 2028.