GCSE Religious Studies
Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.
Religious Studies is almost entirely a literacy GCSE: learners interpret sacred texts, use specialist religious and philosophical terms, compare religious and non-religious perspectives, and write extended evaluative answers, with AO3 judgement worth 36% of the qualification. The only numeracy is interpreting statistics on religious belief and human rights in the two NEAs. The biggest thing Key Stage 3 can build is well-structured written argument that weighs different views and reaches a justified judgement.
- Corff dyfarnu
- CBAC
- Lefel
- Level 1 and Level 2
- Addysgu gyntaf
- Medi 2025
- Faint o waith llythrennedd
- Uchel
- Faint o waith rhifedd
- Isel
- Manyleb
- Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
- Unit 1: Religious and non-religious beliefs, teachings and practices: Written examination 1 hour 15 minutes, 30%
- Unit 2: Religion and relationships: Non-examination assessment 6 hours, 20%
- Unit 3: Roles, rights and responsibilities: Written examination 1 hour 15 minutes, 30%
- Unit 4: Religion and human rights: Non-examination assessment 6 hours, 20%
Y sgiliau llythrennedd a rhifedd yn y cymhwyster hwn
-
Writing extended evaluative answers
Both examinations include extended answers, and both NEAs require learners to analyse and evaluate perspectives, reach a judgement and justify their own values. AO3 is the largest objective at 36% overall.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- In Religion, Values and Ethics lessons, pupils write a paragraph answering "Is it important to help others?" giving their own view and one reason.
- Blwyddyn 8
- Pupils write a two-sided answer on whether zoos are right, giving a religious view and a non-religious view before their own conclusion.
- Blwyddyn 9
- Pupils write a timed evaluative essay on "Euthanasia should be legal in Wales", weighing Christian, one other religious and humanist views before a justified judgement.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Section 3.1, page 84; Unit 2, Section 2.2.3, page 45
“Analyse, evaluate, or make judgements on a variety of ethical and moral issues,”
Cam cynnydd 3
Rwy’n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn, gan ddangos empathi a pharch.
Rwy'n gallu ysgrifennu cyflwyniad effeithiol sy'n nodi'r cyd-destun a'r diben, gan gynnwys cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, a chasgliad penodol.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.
Rwy'n gallu trefnu a llunio fy ngwaith ysgrifennu'n effeithiol, gan gysylltu a datblygu fy syniadau ar gyfer amrywiaeth o wahanol gyd-destunau.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.
Rwy'n gallu ysgrifennu'n aeddfed am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn mewn cyd-destunau cynyddol heriol a dadleuol.
-
Reading and interpreting sacred texts
Learners must understand named passages from sacred texts and know that believers read them in literal, conservative and liberal ways.
Llythrennedd: Strategaethau darllen, Deall, ymateb a dadansoddi
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils read the Parable of the Good Samaritan and explain in their own words what it teaches about who our neighbour is.
- Blwyddyn 8
- Pupils read Genesis 1:26-28 and discuss what dominion might mean, recording one literal and one other reading.
- Blwyddyn 9
- Pupils compare a literal and a liberal interpretation of a creation passage and explain how each might shape a believer's view on caring for the planet.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, Section 1.2.1a, page 12
“using the Bible as a source of wisdom and guidance”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu dehongli syniadau nad ydyn nhw wedi'u mynegi'n benodol, e.e. safbwyntiau neu agweddau awdur.
Rwy'n gallu dangos fy mod yn deall y prif syniadau a manylion pwysig mewn gwahanol destunau ar yr un pwnc a'u defnyddio.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu adnabod gwahanol ddehongliadau o destun a gwybodaeth a gwerthuso eu rhinweddau cymharol.
Rwy'n gallu dangos dealltwriaeth lawn o destunau drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu ystyried yn fanwl wahanol ddehongliadau o faterion a syniadau, gan ddefnyddio'r testun/amrywiaeth o ffynonellau i gefnogi barn.
Rwy'n gallu deall testunau'n llawn drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi, gan ddeall cyd-destun y testunau sy'n dylanwadu ar y darllenydd.
-
Using specialist religious and philosophical terms
Learners must understand and use terms such as theist, monotheist, polytheist, agnostic, atheist and humanist, together with key terms from each religion studied.
Llythrennedd: Geirfa, sillafu, gramadeg
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils match key words such as monotheist, pilgrimage and worship to definitions and use two of them in sentences about a local chapel.
- Blwyddyn 8
- Pupils keep a specialist word list for each religion studied, spelling terms such as omnipotent, karma and ahimsa correctly in a weekly check.
- Blwyddyn 9
- Pupils explain the difference between atheist, agnostic and humanist in a short paragraph using each term accurately.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, Section 1.1.1, page 11
“What theists, monotheists, polytheists, religious”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu defnyddio geirfa amrywiol, briodol a manwl gywir, gan gynnwys geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth at ddibenion gwahanol.
Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau amlsillafog, cymhleth ac afreolaidd yng nghyd-destun pob maes dysgu a phrofiad.
Cam cynnydd 4
Rwyf wedi cael profiad o ystod o eirfa sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol, ac yn gallu ei defnyddio wrth i mi gyfathrebu.
Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o strategaethau ac adnoddau i sillafu geirfa gyfarwydd ac anghyfarwydd a geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth yn gywir.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu defnyddio ystod o eirfa sy'n benodol i ddisgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol yn fanwl gywir.
Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau sy'n benodol i ddisgyblaeth a geiriau academaidd cyffredinol mewn cyd-destunau priodol.
-
Selecting, researching and evaluating sources
In Unit 2 learners select or produce sources and explain why, for example to prove reliability or reduce bias. In Unit 4 they research the work of charities or organisations and how it aligns with human rights articles.
Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils read a faith charity's leaflet and pick out what the charity does and one reason it gives from its beliefs.
- Blwyddyn 8
- Pupils compare a faith leader's statement and a news article on the same issue and say which is more reliable and whether either is biased.
- Blwyddyn 9
- Pupils research a charity such as Christian Aid, choose two sources about its work and explain why each source is useful.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.2.1, page 45; Unit 4, Section 4.2.1, page 82
“to prove the reliability of another source used”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu defnyddio'r hyn rwy'n ei wybod am wahanol fathau o destunau i ystyried a yw testun yn effeithiol o ran cyfleu gwybodaeth, syniadau a safbwyntiau.
Rwy'n gallu defnyddio ffynonellau cyfeirio/digidol i ddewis, crynhoi a chyfuno gwybodaeth, gan gyfeirio atyn nhw fel y bo'n briodol.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu gwerthuso defnyddioldeb a dibynadwyedd testunau.
Rwy'n gallu gwahaniaethu rhwng ffeithiau/tystiolaeth a rhagfarn/dadleuon.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu defnyddio testunau a argraffwyd a thestunau digidol i chwilio'n ddethol, gan asesu dibynadwyedd, arwyddocâd a chywirdeb yr hyn rwy'n ei weld.
Rwy'n gallu gwerthuso diben, effaith a dibynadwyedd testunau yn hyderus.
-
Comparing religious and non-religious perspectives
Every Unit 3 topic ends with the similarities and differences between religious and non-religious perspectives, and Unit 2 asks for the same across religions.
Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils sort statements about how Christians and Muslims pray into a Venn diagram of similarities and differences.
- Blwyddyn 8
- Pupils read short Christian and humanist views on animal rights and write one similarity and one difference.
- Blwyddyn 9
- Pupils compare Christian, Sikh and humanist views on the use of wealth in a table, then write a paragraph explaining the most important difference.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Section 3.7, page 78; Unit 2, Section 2.1.2, page 45
“The similarities and differences between religious and non-”
Cam cynnydd 3
Rwy’n gallu darllen er mwyn adnabod safbwyntiau gwahanol bobl ar bynciau amrywiol a datblygu empathi.
Rwy'n gallu coladu a gwneud cysylltiadau, e.e blaenoriaethu, categoreiddio, rhwng gwybodaeth a syniadau o wahanol ffynonellau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu cymharu safbwynt gwahanol awduron ar yr un pwnc, e.e. mae llygod mawr yn hynod ddiddorol neu'n bla.
Rwy'n gallu cymharu a gwrthgyferbynnu themâu a materion mewn amrywiaeth o destunau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu cymharu a gwrthgyferbynnu themâu a syniadau mewn amrywiaeth o destunau yn hyderus, gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol, gan ystyried sut maen nhw'n amrywio o ran diben ac effaith.
Rwy’n gallu darllen gydag empathi er mwyn parchu a gwerthuso'n feirniadol safbwyntiau gwahanol bobl, a'u hystyried fel sail wrth lunio fy nghasgliadau ystyriol fy hun.
-
Discussing contentious issues and articulating beliefs
Learners are encouraged to articulate their own beliefs with increasing sophistication, engage with different viewpoints and work collaboratively, which prepares them for justifying their own values in the NEAs.
Llythrennedd: Diben, Gofyn cwestiynau, Siarad cydweithredol
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils share in a talking circle what gives their life meaning, listening and building on one another's ideas.
- Blwyddyn 8
- Pupils take part in a structured class debate on whether religious festivals should be school holidays, each responding to a previous speaker.
- Blwyddyn 9
- Pupils hold a respectful discussion on capital punishment, taking and sustaining an assigned religious or non-religious viewpoint before giving their own.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Opportunities for integration of learning experiences, page 83
“develop independent thinking and confidence in articulating their own beliefs, values, and convictions with increasing sophistication”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu rhannu, siarad ac ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn gan ddefnyddio ystod o dechnegau i ddangos effaith.
Rwy'n gallu gofyn ac ateb cwestiynau, gan adeiladu ar syniadau pobl eraill mewn trafodaethau grŵp a'u datblygu.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu cynnal safbwynt argyhoeddiadol, gan ragweld safbwyntiau eraill ac ymateb iddyn nhw.
Rwy'n gallu defnyddio sgiliau siarad mewn amrywiaeth o gyd-destunau dilys er mwyn ystyried materion heriol neu ddadleuol.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu rhannu, siarad ac ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn mewn cyd-destunau cynyddol heriol a dadleuol.
Rwy'n gallu ystyried materion heriol neu ddadleuol yn hyderus ac yn gyson drwy gynnal rolau mewn sefyllfaoedd, cyd-destunau a dibenion ffurfiol.
-
Planning and drafting timed NEA writing
Units 2 and 4 are each 6-hour NEAs based on set themes, which learners may handwrite and scan or complete digitally, so they must plan, draft and improve work within fixed time.
Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Prawfddarllen, golygu a gwella
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils plan a short piece on a religious festival with a spider diagram before writing, then check it against a simple success checklist.
- Blwyddyn 8
- Pupils draft an answer on a relationships theme, swap with a partner for comments and redraft one paragraph.
- Blwyddyn 9
- Pupils complete a mini NEA on a human rights issue over two lessons, planning sections, drafting and proofreading within the time allowed.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Summary of assessment, page 5; Section 3.2, pages 85 to 86
“Non-examination assessment: 6 hours”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu ystyried ffyrdd gwahanol o gynllunio, drafftio a chyflwyno fy ngwaith yn briodol.
Rwy’n gallu myfyrio ar safon fy mynegiant, ei olygu a'i ailddrafftio i wella'r ansawdd, a defnyddio ystod o strategaethau i sicrhau mwy o eglurder.
Cam cynnydd 4
Rwy’n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol er mwyn cynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd.
Rwy'n gallu gwella gwaith ysgrifennu drwy adolygu annibynnol ac ailddrafftio.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol i gynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu ar gyfer amrywiaeth heriol o wahanol ddibenion a chynulleidfaoedd.
Rwy'n gallu gwella cynnwys, strwythur a chywirdeb fy ngwaith ysgrifennu drwy fyfyrio'n feirniadol, adolygu a golygu, gan ymateb yn adeiladol i adborth.
-
Interpreting statistics on religion and human rights
Unit 2 asks for a basic understanding of the changing landscape of religious belief, and the specification ticks statistics for Units 2 and 4 only, so learners should read census and survey data on belief and human rights sensibly.
Rhifedd: Dehongli data
Paratoi disgyblion
- Blwyddyn 7
- Pupils read a pie chart of religious belief in their class survey and say which group is largest.
- Blwyddyn 8
- Pupils compare 2011 and 2021 census figures on religion in Rhondda Cynon Taf and describe the change in one sentence.
- Blwyddyn 9
- Pupils interpret a graph of changing marriage and civil partnership numbers in Wales and discuss what it can and cannot tell us about religious belief.
Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd
Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.1.2, page 45; Appendix A, page 93
“the changing landscape of religious belief in the context”
Cam cynnydd 3
Rwy'n gallu echdynnu a dehongli gwybodaeth o amrywiaeth gynyddol o ddiagramau, amserlenni a graffiau (gan gynnwys siartiau cylch).
Rwy'n gallu dod i gasgliadau o ddata ac rwy'n cydnabod y gall rhai casgliadau fod yn gamarweiniol neu'n ansicr.
Cam cynnydd 4
Rwy'n gallu dehongli graffiau sy'n disgrifio sefyllfaoedd go iawn, gan gynnwys y rhai a ddefnyddir yn y cyfryngau, a chan gydnabod y gall rhai graffiau fod yn gamarweiniol.
Rwy'n gallu dehongli gwybodaeth fathemategol; gan ddod i gasgliadau o graffiau, diagramau a data, gan gynnwys trafod cyfyngiadau data.
Cam cynnydd 5
Rwy'n gallu dehongli graffiau sy'n disgrifio sefyllfaoedd go iawn, gan gynnwys y rhai a ddefnyddir yn y cyfryngau, a chan gydnabod y gall rhai graffiau fod yn gamarweiniol.
Rwy'n gallu dod i gasgliadau o ddata ac rwy'n cydnabod y gall rhai casgliadau fod yn gamarweiniol neu'n ansicr.
Da gwybod
- The specification awards no separate marks for spelling, punctuation and grammar; assessment detail is left to the Assessment Pack: "The Assessment Pack will include all detailed information relating to assessment." (page 84).
- Both examinations are 1 hour 15 minutes for 60 marks with extended answers: "Questions requiring objective responses, questions that require short and extended answers." (page 5).
- NEA work may be handwritten or typed: "Assessments must be submitted digitally (they may be handwritten and scanned or completed digitally)." (pages 85 and 86).
- Evaluation carries most weight: AO3 is 36% of the qualification, against 20% for AO1 knowledge (page 84).
- No calculator or numerical work is required; Appendix A ticks numeracy only for statistics in Units 2 and 4 (page 93).
Cysylltiadau â chymwysterau eraill
Evaluative writing that weighs viewpoints and reaches a justified judgement is shared with History and English Language and Literature, so a common paragraph structure in Years 7 to 9 would help all three.
Ffynhonnell: WJEC GCSE Religious Studies specification, Version 5, September 2026, teaching from 2025, for award from 2027.