LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

Skills for Life: Financial Literacy

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

Financial literacy is a 20 hour Skills for Life unit, one of the units learners combine into a Skills for Life or Skills for Work Award, Certificate or Diploma. Learners learn to manage money responsibly, save and invest, make sensible spending and borrowing choices, and plan a personal budget. Numeracy is central: income, expenses and balance from Entry 1, checking spending against a budget at Entry 3, and at Level 2 monitoring and analysing a detailed budget with realistic data and comparing products by risk and return. Literacy sits in explaining and evaluating money decisions, reading financial information and giving sensible spending and borrowing advice.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Entry Level 1 to Level 2
Oriau dysgu dan arweiniad
20
Addysgu gyntaf
Medi 2027
Faint o waith llythrennedd
Canolig
Faint o waith rhifedd
Uchel
Pecyn uned
Agor y pecyn cyflwyno ac asesu
Sut mae'r uned hon yn cael ei hasesu
  • Entry Level (Entry 1, Entry 2, Entry 3): Four learning outcomes with assessment criteria at Entry 1, Entry 2 and Entry 3. Evidence goes in a portfolio, internally assessed by the centre and externally quality assured by WJEC. 20 guided learning hours.
  • Level 1 and Level 2: Four learning outcomes with assessment criteria at Level 1 and Level 2. Evidence goes in a portfolio, internally assessed by the centre and externally quality assured by WJEC. 20 guided learning hours.

Y sgiliau llythrennedd a rhifedd yn y cymhwyster hwn

  1. Working out income, expenses and balance in a budget

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners show what money comes in and what is spent at Entry 1, use a simple personal budget and state whether spending is within budget at Entry 3, and present a budget showing income, expenses and balance at Level 1. This needs adding and subtracting money, sorting needs from wants and keeping accurate records, all required by the assessment criteria.

    Rhifedd: Llythrennedd ariannol, Cyfrifiad

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils list a week of pocket money in and spending out in pounds and pence, add each column and work out what is left.
    Blwyddyn 8
    Pupils plan a monthly budget for a teenager with a part-time job, sorting costs into needs and wants and checking the balance does not go below zero.
    Blwyddyn 9
    Pupils draw up a monthly budget for a young adult living away from home, with wages, rent, bills, travel and food, and show the balance each month.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Entry Level, learning outcome 4, assessment criteria E1 4.1, E3 4.1 and E3 4.2, page 5; Level 1, learning outcome 4, assessment criterion L1 4.1, page 6; amplification of LO4, page 9

    “Present a simple budget showing income, expenses, and balance.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu adio a thynnu cyfansymiau llai na £100 gan ddefnyddio nodiant cywir, e.e. £28.18 + £33.45.

    • Rwy'n gallu sylweddoli bod cyllidebu yn bwysig.

    • Rwy'n gallu cynllunio ac olrhain arian a chynilion drwy gadw cofnodion cywir.

    • Rwy'n gallu adio a thynnu rhifau gan ddefnyddio rhifau cyfan a degolion.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu gwerthfawrogi egwyddorion sylfaenol cyllidebu, cynilo (gan gynnwys deall adlog) a benthyca.

    • Rwy'n gallu defnyddio dulliau ysgrifenedig effeithlon i adio a thynnu rhifau a degolion o unrhyw faint, gan gynnwys cymysgedd o rifau mawr a bach â niferoedd gwahanol o leoedd degol.

  2. Monitoring and analysing a detailed budget with realistic data

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    At Level 1 learners review a budget for changes in circumstances such as a new job or fewer hours, and at Level 2 they monitor a detailed budget using realistic data, then analyse it and suggest improvements for financial stability. This is the most demanding numeracy in the unit and is required by the assessment criteria.

    Rhifedd: Cymhwysedd strategol, Dealltwriaeth gysyniadol, Cyfrifiad, Rhesymu rhesymegol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils change one cost in a simple budget, such as a bus fare going up by 50p a day, and work out the new weekly balance.
    Blwyddyn 8
    Pupils track a family's food spending for four weeks against a set amount, find the week that went over and by how much, and suggest two savings.
    Blwyddyn 9
    Pupils analyse a realistic budget with a drop in working hours, work out what percentage of income goes on rent, and justify a set of changes that brings it back into balance.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Level 1 and Level 2, learning outcome 4, assessment criteria L1 4.2, L2 4.1 and L2 4.2, page 6; amplification of LO4, page 9

    “Analyse the budget and suggest improvements for financial stability.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu nodi, mesur neu gasglu'r wybodaeth sy'n ofynnol er mwyn cwblhau'r dasg.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu dewis, treialu a gwerthuso amrywiaeth o ddulliau posibl a rhannu problemau cymhleth yn gyfres o dasgau.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

    • Rwy'n gallu mynegi un maint fel canran maint arall.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu llunio a datblygu dadl fathemategol.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

  3. Comparing prices and finding best value

    Asesu: Yn cael ei addysgu, ond nid ei asesu

    Entry Level learners recognise good spending decisions, suggest how to spend wisely and avoid debt, and recognise ways to reduce spending. The amplification names comparing prices and looking for discounts, and the pack suggests a shopping activity with a set budget, but price calculations are not named in the criteria.

    Rhifedd: Llythrennedd ariannol, Cyfrifiad

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils use a supermarket flyer to buy food for a picnic with 10 pounds, choosing cheaper options and checking the total stays within budget.
    Blwyddyn 8
    Pupils compare price per 100 g for different pack sizes of cereal and decide which is best value.
    Blwyddyn 9
    Pupils compare a 25 percent off deal, a buy one get one free offer and a 3 for 2 offer on the same item and work out which saves the most.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Entry Level, learning outcomes 3 and 4, assessment criteria E2 3.1, E3 3.1 and E2 4.2, page 5; amplification of LO3, page 8; Experiences, page 11

    “making a shopping list, comparing prices, think before you buy, looking for discounts”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu rheoli arian, cymharu costau siopau gwahanol a phenderfynu beth y gellir ei brynu o fewn cyllideb benodol.

    • Rwy'n gallu cymharu prisiau a deall pa un yw'r gwerth gorau am arian.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu gwneud penderfyniadau ar sail gwybodaeth yn ymwneud â gostyngiadau a chynigion arbennig.

    • Rwy'n gallu cyfrifo cynnydd neu ostyngiad canrannol.

  4. Understanding interest, returns and risk in saving and investing

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Entry Level learners state how saving regularly helps in the future, Level 1 learners identify benefits and risks of saving and investment options, and Level 2 learners compare products in terms of risks, returns and accessibility and evaluate how saving and investing meet financial goals. The amplification names interest, returns, the effect of time and how inflation and interest rates affect savings.

    Rhifedd: Llythrennedd ariannol, Cyfrifiad

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils work out how much they would have after saving 5 pounds a week for 10, 20 and 52 weeks and how long it takes to save for a chosen item.
    Blwyddyn 8
    Pupils calculate one year of interest on 200 pounds at 2 percent and 4 percent and explain which account they would choose and why.
    Blwyddyn 9
    Pupils compare 500 pounds left for five years in an easy access account and a fixed rate account using compound interest, and discuss the risk and access trade-offs.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Entry Level, learning outcome 2, page 5; Level 1 and Level 2, learning outcome 2, assessment criteria L1 2.2, L2 2.1 and L2 2.2, page 6; amplification, page 8

    “understanding interest, returns, and the effect of time on savings and investments”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu deall manteision ac anfanteision defnyddio cyfrifon banc.

    • Rwy'n gallu cyfrifo canran, ffracsiwn a degolyn o unrhyw faint gyda chyfrifiannell lle y bo'n briodol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu deall y risgiau sy'n gysylltiedig â gwahanol ffyrdd o gynilo a buddsoddi.

    • Rwy'n gallu defnyddio a deall dulliau effeithlon o gyfrifo adlog.

    • Rwy'n gallu cwblhau cyfrifiadau sy'n ymwneud â TAW, cynilo a benthyca.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu defnyddio lluosyddion fel dull effeithlon wrth weithio gyda chanrannau, e.e. lluosi ag 1.2 i gynyddu swm 20%.

  5. Working out the cost of borrowing and repayment

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Level 1 learners identify responsible ways to borrow and repay money, including a repayment plan, and Level 2 learners evaluate borrowing options such as bank or credit union loans, credit cards, overdrafts and payday loans. The criteria do not require interest calculations, but working out total repayments is the clearest way to compare options.

    Rhifedd: Cyfrifiad, Cymhwysedd strategol, Llythrennedd ariannol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils work out how many weeks it takes to repay 30 pounds borrowed from a friend at 5 pounds a week.
    Blwyddyn 8
    Pupils compare paying 240 pounds for a phone upfront with 12 monthly payments of 23 pounds and work out the extra cost.
    Blwyddyn 9
    Pupils compare the total repaid on 500 pounds from a credit union loan, a credit card and a payday loan using given rates, and decide which is most responsible.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Level 1 and Level 2, learning outcome 3, assessment criteria L1 3.2 and L2 3.1, page 6; amplification of LO3, page 8

    “Evaluate different borrowing options and their implications.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu cyfrifo canran, ffracsiwn a degolyn o unrhyw faint gyda chyfrifiannell lle y bo'n briodol.

    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu cwblhau cyfrifiadau sy'n ymwneud â TAW, cynilo a benthyca.

    • Rwy'n gallu gwerthfawrogi egwyddorion sylfaenol cyllidebu, cynilo (gan gynnwys deall adlog) a benthyca.

  6. Explaining money management and its consequences

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners give a description of how managing money responsibly is important at Entry 3, explain how it supports financial stability and wellbeing and describe the consequences of poor money management at Level 1, and evaluate the impact of poor financial decisions on long-term financial health at Level 2. Evidence can be written, oral or an annotated case study.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Geirfa, sillafu, gramadeg

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write three sentences on why it helps to keep track of spending, using the words income, spending and saving.
    Blwyddyn 8
    Pupils read a short story about a missed phone bill and write a paragraph describing what happened next and why.
    Blwyddyn 9
    Pupils write a structured explanation of how ignoring bills can lead to debt, stress and problems with housing, using financial terms correctly.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Entry Level, learning outcome 1, assessment criterion E3 1.1, page 5; Level 1 and Level 2, learning outcome 1, assessment criteria L1 1.1, L1 1.2 and L2 1.2, page 6

    “Describe the consequences of poor money management.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu ysgrifennu disgrifiad cynhwysfawr o bwnc, thema neu safbwynt.

    • Rwy'n gallu defnyddio geirfa amrywiol, briodol a manwl gywir, gan gynnwys geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth at ddibenion gwahanol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

    • Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.

    • Rwyf wedi cael profiad o ystod o eirfa sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol, ac yn gallu ei defnyddio wrth i mi gyfathrebu.

  7. Reading and interpreting financial information

    Asesu: Yn cael ei addysgu, ond nid ei asesu

    The unit overview says learners use literacy to interpret financial information, and the pack suggests case studies, account statements, payslips and guides from MoneyHelper and Citizens Advice. Reading these supports the Level 2 comparisons of saving and borrowing products, but reading skills are not named in the assessment criteria.

    Llythrennedd: Strategaethau darllen, Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils scan a sample bank statement to find the opening balance, one payment in and the largest payment out.
    Blwyddyn 8
    Pupils read a savings account leaflet and pick out the interest rate, any limits on withdrawals and the small print.
    Blwyddyn 9
    Pupils read a payday loan advert and a Citizens Advice page on borrowing, then explain what the advert leaves out and which source is more reliable.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit overview, integral and cross-curricular skills, page 4; Sources of evidence, pages 10 and 11; Experiences, page 11

    “literacy to interpret financial information and communicate ideas clearly”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau er mwyn dod o hyd i wybodaeth, e.e. cip ddarllen (sgimio) am yr hanfodion, llithr ddarllen (sganio) am fanylion.

    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad er mwyn deall y testun, ac yn gallu ystyried dibynadwyedd yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad i ddeall testunau mwy cymhleth, ac ystyried dibynadwyedd ac effaith yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    • Rwy'n gallu gwerthuso defnyddioldeb a dibynadwyedd testunau.

  8. Giving sensible advice about spending and borrowing

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners describe what to do if having difficulty paying bills at Entry 3, explain sensible spending choices based on needs, wants and priorities at Level 1, and give sensible advice about spending and borrowing at Level 2. The advice can be spoken, written or presented, for example as a poster or role-play.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Diben, Eglurder a geirfa

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils make a poster with five tips for spending pocket money wisely.
    Blwyddyn 8
    Pupils role-play a friend asking whether to buy new trainers on a credit card, and give spoken advice with reasons.
    Blwyddyn 9
    Pupils write an advice leaflet for school leavers on borrowing safely, covering trusted lenders, checking the terms and making a repayment plan.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Entry Level, assessment criterion E3 3.2, page 5; Level 1 and Level 2, learning outcome 3, assessment criteria L1 3.1 and L2 3.2, page 6

    “Give sensible advice about spending and borrowing money.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu addasu arddull a strwythur fy ysgrifennu i fod yn addas i'r gynulleidfa, y diben a'r cyd-destun, e.e. cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, casgliad penodol.

    • Rwy'n gallu trefnu sgwrs fel y gall gwahanol gynulleidfaoedd mewn gwahanol gyd-destunau ddilyn yr hyn sy'n cael ei ddweud, gan gynnwys defnyddio iaith ffurfiol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

    • Rwy’n gallu siarad yn glir, gan ddewis ac addasu fy iaith yn briodol ar gyfer ystod o gynulleidfaoedd a dibenion, a chan gyfleu ystyr yn effeithiol i’r gynulleidfa.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

The pack names GCSE Mathematics and Numeracy and GCSE Business as linked WJEC qualifications. GCSE Mathematics and Numeracy covers personal finance in more depth, including budgeting, bills, compound interest and borrowing, so this unit gives learners practical, everyday practice of the same skills. GCSE Business looks at money from a business point of view. The pack names Home management and maintenance, Online safety, Personal development planning and Business finance as Skills Suite units to deliver alongside it, and the pack says they help learners apply budgeting and money management in home, online, personal and business contexts.

Ffynhonnell: WJEC Financial literacy unit delivery and assessment pack, read with the WJEC Entry 1 to Level 2 Skills for Life and Skills for Work specification, approved by Qualifications Wales, teaching from September 2027 (© WJEC CBAC Ltd 2026).