LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE Core Cymraeg

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

GCSE Core Cymraeg is almost entirely a literacy qualification in a second language. Half the marks come from spontaneous paired or group discussion after listening to a video or reading a source sheet, and the other half from reading, writing, translation and translanguaging exams taken with no dictionary. Numeracy is limited to reading and talking about graphs, charts and statistics in Cymraeg, so the single biggest thing Key Stage 3 should build is pupils' confidence to speak spontaneously in Cymraeg, giving and justifying opinions in several tenses without notes.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Isel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Responding to a Visual Stimulus: Non-examination assessment, pair (6 to 8 minutes) or group of three (8 to 10 minutes) after 10 minutes preparation, 25%, 50 marks (Listening 15%, Speaking 10%), marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 2: Responding to Various Sources: Non-examination assessment, pair (6 to 8 minutes) or group of three (8 to 10 minutes) after 10 minutes preparation, 25%, 50 marks (Speaking 20%, Listening 5%), marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 3: Preparing for the Future: Written examination 1 hour 30 minutes, 25%, 100 marks
  • Unit 4: Literature and Creative: Written examination 1 hour 30 minutes, 25%, 100 marks

Sgiliau sy'n defnyddio Cysyllteiriau a chystrawen

  1. Extended writing in different forms and for different purposes

    Asesu: Yn yr arholiad

    Units 3 and 4 require extended, coherent writing in forms such as reports, blogs, emails, articles, formal and informal letters, speeches, diaries and stories, for descriptive, narrative, persuasive, informative, creative, analytical and opinion purposes.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Cysyllteiriau a chystrawen

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write a short Cymraeg blog post about their weekend in the past tense, including at least three opinions with reasons.
    Blwyddyn 8
    Pupils write a formal email in Cymraeg to a local leisure centre asking about a summer job, using paragraphs and a correct formal opening and ending.
    Blwyddyn 9
    Pupils plan and write a 150-word persuasive article in Cymraeg for the school website on why pupils should use Cymraeg outside school.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Section 3.1.1 Writing, page 17; Unit 4, Section 4.1.2 Writing, pages 20 to 21

    “Learners should be able to write in an extended and coherent manner in order to convey facts, ideas and opinions for different audiences”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu addasu arddull a strwythur fy ysgrifennu i fod yn addas i'r gynulleidfa, y diben a'r cyd-destun, e.e. cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, casgliad penodol.

    • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

    • Rwy'n gallu trefnu a llunio fy ngwaith ysgrifennu'n effeithiol, gan gysylltu a datblygu fy syniadau ar gyfer amrywiaeth o wahanol gyd-destunau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.

    • Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.

    • Rwy'n gallu dangos ymwybyddiaeth estynedig o ddarllenwyr gwahanol drwy ddewis o blith amrywiaeth o arddulliau a strwythurau, ac addasu'r ffordd rwy'n defnyddio iaith yn hyderus.

  2. Accurate grammar, verb tenses and mutations

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Assessment objective AO2 (50% of the qualification) rewards a range of sentence structures with accurate grammar, punctuation and spelling. Appendix A lists the language elements learners must use, including a variety of verb tenses, conjugated prepositions and the common soft, nasal and aspirate mutations.

    Llythrennedd: Geirfa, sillafu, gramadeg, Cysyllteiriau a chystrawen

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils sort Cymraeg sentences into present, past and future tense and spot the soft mutations after 'dy' and 'ei' in a short text about their family.
    Blwyddyn 8
    Pupils rewrite a short Cymraeg diary entry from the present into the past and conditional tenses, checking mutations after prepositions such as 'i', 'o' and 'am'.
    Blwyddyn 9
    Pupils write a paragraph using five tenses listed in Appendix A, then swap with a partner who checks each verb and mutation against a class grammar mat.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Section 3.1 Assessment objectives, page 23; Appendix A: Language elements, page 27

    “use a range of sentence structures for clarity, purpose and effect, with accurate grammar and, in written communication, accurate punctuation and spelling.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu treiglo'n gywir yn ôl y gofyn, gan gynnwys:

      • treiglad meddal ar ôl 'ei' gwrywaidd, e.e. ei goes ef, ac ar ôl 'yn' traethiadol, e.e. yn gyflym
      • treiglad trwynol ar ôl 'fy', e.e. fy nghoes i, ac ar ôl yr arddodiad 'yn', e.e. yng Nghaerffili
      • treiglad llaes ar ôl 'ei' benywaidd, e.e. ei choes hi, ac ar gyfer cenedl enwau.
    • Rwy'n gallu defnyddio ffurf safonol amrywiaeth o eiriau, e.e. ffurfiau'r presennol, ffurfiau'r gorffennol a ffurfiau negyddol.

    • Rwy'n gallu defnyddio strwythurau brawddeg syml, cyfansawdd a chymhleth er pwyslais ac effaith.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu adnabod y defnydd o dreigladau, hepgoriadau mewn cyd-destunau gorfodol a/neu'r defnydd o dreiglad amhriodol pan ddisgwylir math arall o dreiglad.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu brawddegau sy'n gywir yn ramadegol gan roi sylw i rediad ac amser y ferf, a chyfatebiaeth rhwng person a chytundeb o ran cenedl.

    • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o wahanol strwythurau brawddeg (brawddegau syml, cyfansawdd a chymhleth) gyda chywirdeb gramadegol wrth i mi ysgrifennu.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu adnabod yr amrywiol ddefnyddiau o dreigladau a chymhwyso pob un o'r tair proses (treiglad meddal, treiglad trwynol a threiglad llaes) mewn amrywiaeth eang o gyd-destunau treigladwy.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu brawddegau sy'n gywir yn ramadegol gan redeg rhagddodiaid, a sicrhau amser y ferf, a chyfatebiaeth rhwng person a chytundeb o ran cenedl.

    • Rwy'n gallu amrywio strwythurau brawddegau i ennyn a chadw diddordeb y darllenydd ac ysgrifennu gyda chywirdeb gramadegol.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

Appendix B maps the statistics numeracy strand to Units 1, 2 and 3, so other departments can support Core Cymraeg by labelling simple charts and data displays with Cymraeg numbers and phrases.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Core Cymraeg specification, Version 3, September 2026, teaching from 2025, for award from 2027.