LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE Core Cymraeg

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

GCSE Core Cymraeg is almost entirely a literacy qualification in a second language. Half the marks come from spontaneous paired or group discussion after listening to a video or reading a source sheet, and the other half from reading, writing, translation and translanguaging exams taken with no dictionary. Numeracy is limited to reading and talking about graphs, charts and statistics in Cymraeg, so the single biggest thing Key Stage 3 should build is pupils' confidence to speak spontaneously in Cymraeg, giving and justifying opinions in several tenses without notes.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Isel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Responding to a Visual Stimulus: Non-examination assessment, pair (6 to 8 minutes) or group of three (8 to 10 minutes) after 10 minutes preparation, 25%, 50 marks (Listening 15%, Speaking 10%), marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 2: Responding to Various Sources: Non-examination assessment, pair (6 to 8 minutes) or group of three (8 to 10 minutes) after 10 minutes preparation, 25%, 50 marks (Speaking 20%, Listening 5%), marked by the centre and moderated by WJEC
  • Unit 3: Preparing for the Future: Written examination 1 hour 30 minutes, 25%, 100 marks
  • Unit 4: Literature and Creative: Written examination 1 hour 30 minutes, 25%, 100 marks

Sgiliau sy'n defnyddio Deall, ymateb a dadansoddi

  1. Analysing and comparing sources and challenging others' views

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    In Unit 2 learners read a WJEC stimulus sheet of mixed sources, then respond critically, compare the sources, support opinions with details from the text and challenge what others say confidently and sensitively.

    Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils read two short Cymraeg adverts for local attractions and say in Cymraeg which one they prefer, using one detail from the text as a reason.
    Blwyddyn 8
    Pupils compare a short Cymraeg article and a photograph about Welsh food, then write two sentences in Cymraeg on how the two sources agree or differ.
    Blwyddyn 9
    Pupils study a Unit 2 style stimulus sheet on identity for 10 minutes without a dictionary, then discuss in threes which source is most convincing, backing each view with a detail.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.1.3 Analysing sources, page 15

    “Learners should be able to make comparisons and explain simple links within and between both written texts and oral communication”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu dangos fy mod yn deall y prif syniadau a manylion pwysig mewn gwahanol destunau ar yr un pwnc a'u defnyddio.

    • Rwy’n gallu darllen er mwyn adnabod safbwyntiau gwahanol bobl ar bynciau amrywiol a datblygu empathi.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu cymharu safbwynt gwahanol awduron ar yr un pwnc, e.e. mae llygod mawr yn hynod ddiddorol neu'n bla.

    • Rwy’n gallu darllen er mwyn adnabod safbwyntiau gwahanol bobl ar bynciau amrywiol, gan eu defnyddio i ddod i'm casgliadau fy hun.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu ystyried yn fanwl wahanol ddehongliadau o faterion a syniadau, gan ddefnyddio'r testun/amrywiaeth o ffynonellau i gefnogi barn.

    • Rwy'n gallu cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth eang a chytbwys o ffynonellau a allai gynnwys safbwyntiau croes.

  2. Reading for main message, detail and inference in varied texts

    Asesu: Yn yr arholiad

    Units 3 and 4 test understanding of the main message, main points and specific details in long and short Cymraeg texts, including continuous, non-continuous, mixed and multiple texts, and ask learners to draw conclusions and evaluate perspectives.

    Llythrennedd: Strategaethau darllen, Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils skim a short Cymraeg blog about a day out and answer questions on its main message and three specific details.
    Blwyddyn 8
    Pupils read a Cymraeg email and a timetable for a trip to Cardiff Bay and answer questions that need information from both texts.
    Blwyddyn 9
    Pupils read a longer Cymraeg article about a job in tourism, infer the writer's opinion from word choices and write a short answer explaining how they know.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Section 3.1.2 Reading, page 18; Unit 4, Section 4.1.1 Reading, page 20

    “Learners should understand the main message, the main points and specific details in a variety of long and short, simple and extended reading texts”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau er mwyn dod o hyd i wybodaeth, e.e. cip ddarllen (sgimio) am yr hanfodion, llithr ddarllen (sganio) am fanylion.

    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad er mwyn deall y testun, ac yn gallu ystyried dibynadwyedd yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau, e.e. darllen cyflym, darllen agos, anodi, rhagfynegi, i gip ddarllen (sgimio) testunau i gael yr hanfodion, y syniadau a’r themâu allweddol, a’u llithr ddarllen (sganio) am wybodaeth fanwl.

    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad i ddeall testunau mwy cymhleth, ac ystyried dibynadwyedd ac effaith yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau, e.e. darllen cyflym, darllen agos, anodi, rhagfynegi, i gip ddarllen (sgimio) testunau i gael yr hanfodion, y syniadau a’r themâu allweddol, a’u llithr ddarllen (sganio) am wybodaeth fanwl, gan ddethol a gwneud sylwadau aeddfed ar y syniadau a’r themâu allweddol.

    • Rwy'n gallu deall testunau'n llawn drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi, gan ddeall cyd-destun y testunau sy'n dylanwadu ar y darllenydd.

    • Rwy'n gallu defnyddio'r hyn rwy'n ei wybod am wahanol strategaethau darllen er mwyn deall synnwyr geiriau anghyfarwydd mewn cyd-destunau a brawddegau newydd mewn testunau cymhleth, a defnyddio'r rhain wrth i mi gyfathrebu.

  3. Responding to literature and the writer's style

    Asesu: Yn yr arholiad

    Unit 4 examines one of four set texts (two short stories and two poems), announced in March of the exam year. Learners respond to literary and non-literary texts and comment on styles such as dialect, lists, comparisons, idioms, adjectives, the senses, dialogue and verb tenses.

    Llythrennedd: Strategaethau darllen, Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils read a short Cymraeg poem aloud as a class, highlight adjectives and senses words, and draw the picture the poem creates.
    Blwyddyn 8
    Pupils read an extract from a Cymraeg short story, find an idiom, a simile and a line of dialogue, and explain in simple Cymraeg what each shows about a character.
    Blwyddyn 9
    Pupils study a short modern Welsh poem and write a paragraph in Cymraeg on how the poet uses a list or dialect words to create an effect.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 4, Section 4.1.3 Responding to literature and creative thinking, page 21

    “Learners should understand different styles that enrich literature within the set texts, including dialects, lists, comparisons, idioms, use of adjectives”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu dehongli syniadau nad ydyn nhw wedi'u mynegi'n benodol, e.e. safbwyntiau neu agweddau awdur.

    • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan adnabod a nodi nodweddion testunau, e.e. cyflwyniad, dilyniant, darluniau, ffurfioldeb, geirfa allweddol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu dangos dealltwriaeth lawn o destunau drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi.

    • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gwneud gwaith dilynol a defnyddio deunyddiau ychwanegol mewn testunau i ymestyn fy nealltwriaeth.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan ddadansoddi cynnwys, iaith ac effaith testunau er mwyn dyfnhau fy nealltwriaeth.

    • Rwy'n gallu dadansoddi ac ymateb i destunau ac is-destunau, gan ddeall, dehongli a gwerthuso ystyr yn hyderus.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

Appendix B maps the statistics numeracy strand to Units 1, 2 and 3, so other departments can support Core Cymraeg by labelling simple charts and data displays with Cymraeg numbers and phrases.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Core Cymraeg specification, Version 3, September 2026, teaching from 2025, for award from 2027.