LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE Design and Technology

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

Learners type short and extended answers in an on-screen examination. In a 40 hour design project worth 70% they write a design brief and specification, annotate and justify ideas, and evaluate their prototype using feedback from users. Numeracy is practical and constant: accurate measuring and marking out within tolerances in every pathway, costing and material estimates in Fashion and Textiles, and formula-based mechanical and electronic calculations in Engineering Design. The single biggest thing Key Stage 3 should build is precise measuring in millimetres against a stated tolerance, followed by a written evaluation that uses test results and user comments as evidence.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2026
Faint o waith llythrennedd
Canolig
Faint o waith rhifedd
Canolig
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Design and Technology in the 21st Century: Digital (on-screen) examination 1 hour 30 minutes, 30%, 80 marks
  • Unit 2: Design Project: Non-examination assessment, approximately 40 hours, 70%, 100 marks

Y sgiliau llythrennedd a rhifedd yn y cymhwyster hwn

  1. Short and extended answers in the on-screen examination

    Asesu: Yn yr arholiad

    Unit 1 mixes objective, short and extended questions, typed on screen. Learners must compare, explain and justify the suitability of materials, technologies and design decisions.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Cysyllteiriau a chystrawen

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write a three-sentence answer explaining why pine was chosen for their Year 7 project, using the frame 'I chose... because... this means...'.
    Blwyddyn 8
    Pupils compare acrylic and HIPS for a phone stand in a timed paragraph that uses 'whereas' and 'therefore', then check it against a model answer.
    Blwyddyn 9
    Pupils type a timed extended answer on screen comparing two joining methods for a product, with a point, evidence and justification for each, marked against a GCSE-style mark scheme.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Summary of assessment, page 4; Unit 1, 1.1.6, page 14

    “Questions requiring objective responses, short and extended answers assessing learners’ knowledge and understanding”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu ysgrifennu disgrifiad cynhwysfawr o bwnc, thema neu safbwynt.

    • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.

    • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth gynyddol o gysyllteiriau i drefnu fy syniadau mewn brawddegau, paragraffau a thestunau cyfan.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

    • Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.

    • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o gysyllteiriau'n benodol wrth drefnu fy syniadau yn destunau cyfan at wahanol ddibenion.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.

    • Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.

    • Rwy'n gallu amrywio strwythurau brawddegau i ennyn a chadw diddordeb y darllenydd ac ysgrifennu gyda chywirdeb gramadegol.

  2. Analysing existing products and the work of designers

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Unit 1 asks learners to analyse existing products against users' needs, wants and values and to identify and discuss named designers such as Alessi, Frank Lloyd Wright, Iris Van Herpen or Mark Rober. The design project starts by investigating existing products.

    Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils read a one-page profile of a Welsh maker, highlight three facts about how the designer works, and write one sentence on how it could influence their own clock design.
    Blwyddyn 8
    Pupils write a product analysis of two bottle openers under the headings function, user, materials and aesthetics, using a short manufacturer's description as a source.
    Blwyddyn 9
    Pupils research Alessi from two sources, note what each says, and write a paragraph judging how well one Alessi product meets its users' needs.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 1 overview, page 9; Unit 1, 1.1.5, page 12; Unit 2, 2.1.2, page 34

    “analysing existing products that respond to the users’ needs, wants and values”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu dangos fy mod yn deall y prif syniadau a manylion pwysig mewn gwahanol destunau ar yr un pwnc a'u defnyddio.

    • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan adnabod a nodi nodweddion testunau, e.e. cyflwyniad, dilyniant, darluniau, ffurfioldeb, geirfa allweddol.

    • Rwy'n gallu defnyddio ffynonellau cyfeirio/digidol i ddewis, crynhoi a chyfuno gwybodaeth, gan gyfeirio atyn nhw fel y bo'n briodol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu ymchwilio i amrywiaeth eang o ffynonellau cyfeirio a digidol er mwyn datblygu dealltwriaeth lawn o bwnc neu fater.

    • Rwy'n gallu gwerthuso defnyddioldeb a dibynadwyedd testunau.

    • Rwy'n gallu crynhoi, cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth fanwl, e.e. o achosion, canlyniadau, patrymau, gan ddefnyddio gwahanol ffynonellau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan ddadansoddi cynnwys, iaith ac effaith testunau er mwyn dyfnhau fy nealltwriaeth.

    • Rwy'n gallu gwerthuso diben, effaith a dibynadwyedd testunau yn hyderus.

    • Rwy'n gallu ymchwilio'n annibynnol i amrywiaeth eang o ffynonellau er mwyn datblygu dealltwriaeth o bwnc neu fater cynyddol gymhleth.

  3. Technical vocabulary for materials, systems and processes

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    The content is dense with subject terms that learners must read, spell and use accurately, such as thermochromic, shape memory alloys, anthropometrics, biomimicry, velocity ratio, grain lines and datum faces.

    Llythrennedd: Geirfa, sillafu, gramadeg, Strategaethau darllen, Eglurder a geirfa

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils keep a workshop glossary of ten tool and material words, such as tenon saw, pine and MDF, and spell them correctly in their project labels.
    Blwyddyn 8
    Pupils break 'thermochromic' and 'photochromic' into word roots, then use both words correctly in labelled sketches of a smart-material product.
    Blwyddyn 9
    Pupils take a weekly spelling and definition quiz on GCSE terms such as anthropometrics, ergonomics and biomimicry, then use three of them on an annotated design sheet.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, 1.1.2, page 10; Unit 1, 1.1.5, page 13

    “about developments in modern and smart materials”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio geirfa amrywiol, briodol a manwl gywir, gan gynnwys geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth at ddibenion gwahanol.

    • Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau amlsillafog, cymhleth ac afreolaidd yng nghyd-destun pob maes dysgu a phrofiad.

    • Rwy’n gallu defnyddio ystod o strategaethau i bennu ystyr geiriau a brawddegau, gan gynnwys:

      • yr hyn rwy'n ei wybod am ffoneg
      • gwreiddiau geiriau
      • teuluoedd geiriau
      • cystrawen
      • trefn testunau
      • gwybodaeth flaenorol am gyd-destun.
    Cam cynnydd 4
    • Rwyf wedi cael profiad o ystod o eirfa sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol, ac yn gallu ei defnyddio wrth i mi gyfathrebu.

    • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o strategaethau ac adnoddau i sillafu geirfa gyfarwydd ac anghyfarwydd a geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth yn gywir.

    • Rwyf wedi cael profiad o ystod o eirfa sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol, ac yn gallu ei defnyddio wrth i mi gyfathrebu.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o eirfa sy'n benodol i ddisgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol yn fanwl gywir.

    • Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau sy'n benodol i ddisgyblaeth a geiriau academaidd cyffredinol mewn cyd-destunau priodol.

    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o eirfa sy'n benodol i ddisgyblaeth a geirfa academaidd gyffredinol wrth i mi gyfathrebu.

  4. Writing design briefs and specifications, then annotating and justifying ideas

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners write a design brief and a specification drawn from their own research, with qualitative and quantitative criteria. They then communicate, record and justify ideas through annotated sketches, written notes and presentations as the design develops.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Prawfddarllen, golygu a gwella

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils complete a scaffolded design brief for a desk tidy in three sentences, stating the user, the problem and what the product must do.
    Blwyddyn 8
    Pupils write a six-point specification for a phone holder, each point with a reason, then annotate two sketches to show which points each idea meets.
    Blwyddyn 9
    Pupils draft, redraft and finalise a brief and specification from their own user research, using teacher and peer feedback to make every point specific and testable.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, 2.1.3 and 2.1.4, pages 34 to 35

    “write design briefs for specific needs, wants or interests”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu ystyried ffyrdd gwahanol o gynllunio, drafftio a chyflwyno fy ngwaith yn briodol.

    • Rwy'n gallu defnyddio ac addasu gwahanol strwythurau yn fy ngwaith ysgrifennu, e.e. adroddiad ar ddigwyddiad, ymchwiliad neu arbrawf.

    • Rwy’n gallu myfyrio ar safon fy mynegiant, ei olygu a'i ailddrafftio i wella'r ansawdd, a defnyddio ystod o strategaethau i sicrhau mwy o eglurder.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy’n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol er mwyn cynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd.

    • Rwy'n gallu trefnu a llunio fy ngwaith ysgrifennu'n effeithiol, gan gysylltu a datblygu fy syniadau ar gyfer amrywiaeth o wahanol gyd-destunau.

    • Rwy'n gallu gwella gwaith ysgrifennu drwy adolygu annibynnol ac ailddrafftio.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol i gynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu ar gyfer amrywiaeth heriol o wahanol ddibenion a chynulleidfaoedd.

    • Rwy'n gallu crynhoi gyda hyder, gan addasu arddull a ffurf yn ôl y darllenydd neu'r gynulleidfa fwriadedig a diben y gwaith ysgrifennu.

    • Rwy'n gallu gwella cynnwys, strwythur a chywirdeb fy ngwaith ysgrifennu drwy fyfyrio'n feirniadol, adolygu a golygu, gan ymateb yn adeiladol i adborth.

  5. Evaluating the prototype and responding to feedback

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    Learners must make informed judgements about their own prototype, act on the views of others and clients, and suggest improvements and how they could be made. Analysing and evaluating (AO4) is worth 20% of the qualification, all of it in the design project.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Gwrando i ddeall, Gwrando fel rhan o siarad cydweithredol, Gofyn cwestiynau

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils test their finished product against three specification points and write 'what went well' and 'even better if' sentences with one reason each.
    Blwyddyn 8
    Pupils ask a classmate to use their product, record two comments, and write a paragraph evaluation that quotes the comments and suggests one modification.
    Blwyddyn 9
    Pupils interview a real user, such as a younger pupil or a teacher, about their prototype, then write an evaluation that weighs the feedback against the specification and explains how one named improvement would be made.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, 2.1.6, page 35; Assessment objectives, page 43