LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE Geography

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

Geography asks learners to read and judge sources for bias, plan and evaluate a fieldwork enquiry, and write extended answers that reach a justified decision, all using precise geographical terms. Its numeracy is broad and applied: map scale, grid references and contours, sampling, averages and spread, percentage change, and drawing and interpreting graphs, all set out in Appendix B and used in every unit. The biggest thing Key Stage 3 should build is the habit of turning real local data into a correct graph and then a written conclusion that quotes the figures.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Uchel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Our Physical and Human World: Written examination 1 hour 30 minutes, 30%
  • Unit 2: Developing Fieldwork Skills: Non-examination assessment 7 hours (not including the fieldwork), 25%, set and marked by WJEC
  • Unit 3: Our Dynamic and Diverse World: Written examination 1 hour 30 minutes, 30%
  • Unit 4: Sustainable Solutions: Non-examination assessment 6 hours (3 hours research, 3 hours tasks), 15%, set by WJEC, marked by the centre and moderated by WJEC

Sgiliau sy'n defnyddio Cyfrifiad

  1. Map skills: grid references, scale, distance and height

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners give four and six figure grid references, measure distance with the scale line, estimate area on OS maps at 1:25,000 and 1:50,000, and use contours, spot heights, gradient and cross sections. Map distance is also a named processing technique in the fieldwork enquiry.

    Rhifedd: Safle, Mesur, Siâp a gofod, Cyfrifiad, Ongl, Cymhwysedd strategol, Cyfathrebu â symbolau, Dealltwriaeth gysyniadol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils give four and six figure grid references for the school, their own street and Aberdare Park on a 1:25,000 OS map of the Cynon Valley.
    Blwyddyn 8
    Pupils use the scale line and a strip of paper to measure the straight and road distance from school to Dare Valley Country Park, converting centimetres to kilometres, and draw a cross section across the valley.
    Blwyddyn 9
    Pupils measure the same route on 1:25,000 and 1:50,000 maps, estimate the area of a local reservoir by counting grid squares, and calculate the gradient of a hill road from contour heights.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Appendix B, 1.1, page 45; Appendix B, 3.1 to 3.3, page 46; Unit 2, Sections 2.1.3 and 2.3.1, pages 19 and 21

    “Calculate distance from maps using the scale line and estimate area.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio cyfeirnodau grid i nodi lleoliad.

    • Rwy'n gallu trosi unedau metrig o hyd i unedau llai, e.e. cm i mm, m i cm, km i m.

    • Rwy'n gallu dod o hyd i arwynebedd drwy gyfrif sgwariau, gan ddatblygu i gyfrifo arwynebedd sgwariau a phetryalau drwy ddefnyddio fformiwlâu.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu defnyddio cymarebau a chyfrannau gan gynnwys graddfeydd map.

    • Rwy'n gallu cymhwyso dealltwriaeth o gyfeiriannau a graddfa i ddehongli mapiau a chynlluniau, ac i greu cynlluniau a lluniadau wrth raddfa.

    • Rwy'n gallu defnyddio'r unedau mesur cyffredin, trosi rhwng unedau cysylltiedig y system fetrig a chwblhau cyfrifiadau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu nodi, mesur neu gasglu'r wybodaeth sy'n ofynnol er mwyn cwblhau'r dasg.

    • Rwy'n gallu defnyddio nodiant, symbolau ac unedau mesur priodol, gan gynnwys mesurau cyfansawdd.

    • Rwy'n gallu defnyddio fy nealltwriaeth o strwythurau sylfaenol mathemateg a'u cymhwyso mewn cyd-destunau gwahanol.

  2. Percentages and percentage change

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners calculate percentages to process fieldwork evidence and calculate percentage increase or decrease, for example in population, from a line graph or table of data.

    Rhifedd: Cyfrifiad, Perthnasoedd yn y system rif, Dealltwriaeth gysyniadol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils find what percentage of the class travel to school on foot, by bus and by car, and check the percentages add up to 100.
    Blwyddyn 8
    Pupils calculate the percentage change in Aberdare's population between two census years from a table and write one sentence explaining it.
    Blwyddyn 9
    Pupils use multipliers on a calculator to compare the percentage growth of two global cities from a line graph, and check each answer with a rough estimate.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Appendix B, 2.2, page 45; Unit 2, Section 2.3.1, page 21

    “Calculate percentage increase or decrease and understand the use of percentiles.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu cyfrifo canran, ffracsiwn a degolyn o unrhyw faint gyda chyfrifiannell lle y bo'n briodol.

    • Rwy'n gallu defnyddio cywerth ffracsiynau, degolion a chanrannau er mwyn cymharu cyfrannau.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu cyfrifo cynnydd neu ostyngiad canrannol.

    • Rwy'n gallu mynegi un maint fel canran maint arall.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu defnyddio lluosyddion fel dull effeithlon wrth weithio gyda chanrannau, e.e. lluosi ag 1.2 i gynyddu swm 20%.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

  3. Averages and spread in fieldwork data

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners process evidence using median, mean, range and mode, and at the top end quartiles, interquartile range and modal class, choosing the measure that best supports interpretation.

    Rhifedd: Dehongli data, Cyfrifiad, Rhesymu rhesymegol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils record rainfall and temperature from a school rain gauge and thermometer for a week, then work out the mean and range.
    Blwyddyn 8
    Pupils measure pebble sizes at five sites along a stream or beach and calculate the mean, median, mode and range, then say which average best represents each site.
    Blwyddyn 9
    Pupils find the median and interquartile range of pedestrian counts from two parts of Aberdare, spot any outliers and use the figures to compare the sites.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.3.1, page 21; Appendix B, 2.1, page 45

    “Use appropriate measures of central tendency, spread and cumulative frequency.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio cymedr i ddehongli set data syml.

    • Rwy'n gallu adio a thynnu rhifau gan ddefnyddio rhifau cyfan a degolion.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu defnyddio cymedr, canolrif, modd ac ystod i gymharu data (parhaus ac arwahanol), ac rwy'n gallu dewis y cyfartaledd mwyaf priodol.

    • Rwy'n gallu archwilio tueddiadau a gwerthoedd eithaf (allanolynnau) ar gyfer setiau data.

    • Rwy'n gallu archwilio canlyniadau yn feirniadol, a dethol a chyfiawnhau dewis o ystadegau, gan gydnabod cyfyngiadau unrhyw ragdybiaethau a'u heffaith ar y casgliadau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu dehongli gwybodaeth fathemategol; gan ddod i gasgliadau o graffiau, diagramau a data, gan gynnwys trafod cyfyngiadau data.

    • Rwy'n gallu cyfiawnhau fy ngweithdrefnau, fy rhagfynegiadau a'm dyfaliadau.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

Averages, percentage change and scatter graphs overlap with Mathematics and Numeracy, and judging sources for bias overlaps with History.

Ffynhonnell: WJEC GCSE Geography specification, Teaching from 2025, For award from 2027, Version 6, September 2026.