LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE History

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

History is a reading and writing GCSE: every unit asks learners to analyse and evaluate sources and interpretations, and both NEA enquiries require a planned, drafted and refined analytical answer that reaches a substantiated judgement. Numeracy is light and content-led, mainly handling chronology across long periods and reading statistical evidence such as mortality or unemployment figures. The biggest thing Key Stage 3 should build is the routine of reading a source closely, judging how useful and reliable it is, and turning that judgement into a structured paragraph.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2026
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Isel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: An in-depth study on Welsh history: Written examination 1 hour, 30%
  • Unit 2: An in-depth study on European and/or World history: On-screen non-examination assessment 3 hours, 20%, marked by WJEC
  • Unit 3: A study of a period in world history: Written examination 1 hour, 30%
  • Unit 4: A changing society: Non-examination assessment 4 hours 15 minutes, 20%, marked by the centre and moderated by WJEC

Sgiliau sy'n defnyddio Strategaethau darllen

  1. Analysing and evaluating historical sources

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Every unit requires learners to analyse and evaluate sources linked to the topic, using provenance and context to judge usefulness and reliability. AO3, judging source material, interpretations and debates, carries 30% of the qualification.

    Llythrennedd: Strategaethau darllen, Deall, ymateb a dadansoddi

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils read a short extract from a medieval chronicle about a Welsh prince, underline what it tells us and write one sentence on who wrote it and why that matters.
    Blwyddyn 8
    Pupils compare a 1930s newspaper report and a miner's family memoir about hunger marches from the Rhondda and explain which is more reliable for a given question.
    Blwyddyn 9
    Pupils answer a timed "How useful is this source?" question on a Second World War propaganda poster, covering content, author, date, purpose and their own knowledge.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, Areas of content, page 13; Unit 2, page 26; Unit 3, page 40; Section 3.1, AO3, page 56

    “demonstrate skills of analysis and evaluation when engaging with sources that relate to the selected historical topic”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad er mwyn deall y testun, ac yn gallu ystyried dibynadwyedd yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    • Rwy'n gallu gwahaniaethu rhwng ffeithiau, damcaniaethau a barn.

    • Rwy'n gallu dehongli syniadau nad ydyn nhw wedi'u mynegi'n benodol, e.e. safbwyntiau neu agweddau awdur.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu gwerthuso defnyddioldeb a dibynadwyedd testunau.

    • Rwy'n gallu gwahaniaethu rhwng ffeithiau/tystiolaeth a rhagfarn/dadleuon.

    • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad i ddeall testunau mwy cymhleth, ac ystyried dibynadwyedd ac effaith yr hyn rwy'n ei ddarllen.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu gwerthuso diben, effaith a dibynadwyedd testunau yn hyderus.

    • Rwy'n gallu deall ac ystyried yn fanwl sut y gellir dehongli testunau, gan wahaniaethu rhwng ffeithiau/tystiolaeth a rhagfarn/dadleuon.

    • Rwy'n gallu deall testunau'n llawn drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi, gan ddeall cyd-destun y testunau sy'n dylanwadu ar y darllenydd.

  2. Researching, selecting and summarising evidence

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    In the enquiry units learners gain an overview, gather evidence on the history and its debates, summarise key points and select the most relevant items to support a hypothesis.

    Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi, Strategaethau darllen

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils skim three short texts on Aberdare's ironworks, pick out five key facts and sort them under the headings of people, places and dates.
    Blwyddyn 8
    Pupils use a pack of six items on the Black Death to summarise the main causes in a table and choose the two items that best support their view.
    Blwyddyn 9
    Pupils review a timeline and six sources on the Treforest Industrial Estate, write a one sentence hypothesis and select the three items that best test it.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Areas of content, page 27; Section 3.2, page 57

    “summarising the key points and debates”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu defnyddio ffynonellau cyfeirio/digidol i ddewis, crynhoi a chyfuno gwybodaeth, gan gyfeirio atyn nhw fel y bo'n briodol.

    • Rwy'n gallu coladu a gwneud cysylltiadau, e.e blaenoriaethu, categoreiddio, rhwng gwybodaeth a syniadau o wahanol ffynonellau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.

    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau er mwyn dod o hyd i wybodaeth, e.e. cip ddarllen (sgimio) am yr hanfodion, llithr ddarllen (sganio) am fanylion.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu crynhoi, cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth fanwl, e.e. o achosion, canlyniadau, patrymau, gan ddefnyddio gwahanol ffynonellau.

    • Rwy'n gallu ymchwilio i amrywiaeth eang o ffynonellau cyfeirio a digidol er mwyn datblygu dealltwriaeth lawn o bwnc neu fater.

    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau, e.e. darllen cyflym, darllen agos, anodi, rhagfynegi, i gip ddarllen (sgimio) testunau i gael yr hanfodion, y syniadau a’r themâu allweddol, a’u llithr ddarllen (sganio) am wybodaeth fanwl.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth eang a chytbwys o ffynonellau a allai gynnwys safbwyntiau croes.

    • Rwy'n gallu ymchwilio'n annibynnol i amrywiaeth eang o ffynonellau er mwyn datblygu dealltwriaeth o bwnc neu fater cynyddol gymhleth.

    • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau, e.e. darllen cyflym, darllen agos, anodi, rhagfynegi, i gip ddarllen (sgimio) testunau i gael yr hanfodion, y syniadau a’r themâu allweddol, a’u llithr ddarllen (sganio) am wybodaeth fanwl, gan ddethol a gwneud sylwadau aeddfed ar y syniadau a’r themâu allweddol.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

Source evaluation and bias overlap with Geography Unit 4, and extended analytical writing overlaps with English Language and Literature.

Ffynhonnell: WJEC GCSE History specification, Teaching from 2026, For award from 2028, Version 6, June 2026.