LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE The Sciences

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

The Sciences (Double Award) asks learners to research and evaluate scientific information, including how the media shapes public views, to write balanced answers on ethical and environmental issues, and to write up two scientific enquiries alone under high control using precise terminology. Its numeracy demand is high across six examinations and Unit 7: equations with SI units, chemical calculations, percentages, significant figures, graphs and gradients, sampling, probability in genetics and decay, and payback costs, with standard form, rearranging equations and y = mx + c at higher tier. The single biggest thing Key Stage 3 should build is fluent, well set out calculation from practical data: correct units, substitution into equations, means and graphs, explained in precise scientific language.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2026
Faint o waith llythrennedd
Canolig
Faint o waith rhifedd
Uchel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Biology, Basis of Life: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 56 marks, 14.3%
  • Unit 2: Chemistry, Chemical Substances and How They Behave: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 56 marks, 14.3%
  • Unit 3: Physics, Forces, Motion and the Universe: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 56 marks, 14.3%
  • Unit 4: Biology, Continuity of Life: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 64 marks, 15.7%
  • Unit 5: Chemistry, Chemical Bonding, Reactions and Resources: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 64 marks, 15.7%
  • Unit 6: Physics, Waves, Electricity and Energy: Written examination (tiered), 1 hour 15 minutes, 64 marks, 15.7%
  • Unit 7: Scientific Enquiry: Two enquiries from a choice of three, each a practical task (1 hour) and a written task (1 hour), 28 marks each (56 marks), externally marked by WJEC, 10%

Sgiliau sy'n defnyddio Dealltwriaeth gysyniadol

  1. Chemical calculations, ratio and percentages

    Asesu: Yn yr arholiad

    Learners calculate relative formula mass and percentage by mass, and at higher tier convert grams to moles and calculate reacting masses from balanced equations (Section 5.3.3, page 52). Appendix D adds significant figures, order of magnitude calculations and, at higher tier, standard form (page 78).

    Rhifedd: Cyfrifiad, Y system rif, Rhuglder, Dealltwriaeth gysyniadol, Rhesymu rhesymegol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils count the atoms of each element in formulae such as H2O, CO2 and CaCO3 and write the ratio of atoms in its simplest form.
    Blwyddyn 8
    Pupils heat magnesium ribbon in a crucible, weigh it before and after, and calculate the percentage increase in mass.
    Blwyddyn 9
    Pupils use a periodic table to calculate the relative formula mass of calcium carbonate and the percentage by mass of calcium, rounding to 3 significant figures.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.1.6, page 22

    “calculate the percentage by mass of each element present in a compound”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu cyfrifo canran, ffracsiwn a degolyn o unrhyw faint gyda chyfrifiannell lle y bo'n briodol.

    • Rwy'n gallu defnyddio cymhareb a chyfran i gyfrifo meintiau.

    • Rwy'n gallu lluosi rhifau 2- a 3-digid â rhif 2-ddigid.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu mynegi un maint fel canran maint arall.

    • Rwy'n gallu defnyddio cymarebau a chyfrannau gan gynnwys graddfeydd map.

    • Rwy'n gallu defnyddio a dehongli rhifau mewn ffurf safonol mewn cyfrifiadau.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu defnyddio cyfrifiannell wyddonol yn effeithiol ac yn effeithlon i gwblhau cyfrifiadau gan ddefnyddio'r amrywiaeth o fysellau swyddogaeth sydd ar gael.

    • Rwy'n gallu defnyddio fy nealltwriaeth o strwythurau sylfaenol mathemateg a'u cymhwyso mewn cyd-destunau gwahanol.

    • Rwy'n gallu esbonio canlyniadau a gweithdrefnau yn fanwl gan ddefnyddio iaith fathemategol briodol.

  2. Plotting graphs, gradients and decay curves

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners plot two variables from data, use motion graphs, and find half-life from decay curves. Calculating acceleration from the gradient of a speed-time graph (page 30), rate from a straight line (page 25), and gradient, slope and intercept (Appendix D) are higher tier only.

    Rhifedd: Cynrychioli data, Dehongli data, Dealltwriaeth gysyniadol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils plot a cooling curve for stearic acid and read the melting point from the flat part of the graph.
    Blwyddyn 8
    Pupils plot a distance-time graph for a trolley and decide which section was fastest from the steepness of the line.
    Blwyddyn 9
    Pupils model decay by rolling 100 dice and removing every six after each throw, plot the number left against throw number, and read the half-life from their curve.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 6, Section 6.1.3, page 57

    “determine the half-life of a radioisotope from a decay curve or data”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu dewis a llunio siartiau, diagramau a graffiau priodol sydd â graddfeydd addas.

    • Rwy'n gallu cynrychioli data gan ddefnyddio:

      • rhestrau, siartiau cyfrif, tablau, diagramau a thablau amlder
      • siartiau bar, siartiau data wedi'u grwpio, graffiau llinell a graffiau trawsnewid
      • pictogramau lle mae un symbol yn cynrychioli mwy nag un uned gan ddefnyddio allwedd
      • diagramau Venn a Carroll.
    • Rwy'n gallu echdynnu a dehongli gwybodaeth o amrywiaeth gynyddol o ddiagramau, amserlenni a graffiau (gan gynnwys siartiau cylch).

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu llunio a dehongli graffiau a diagramau (gan gynnwys siartiau cylch) i gynrychioli data arwahanol neu barhaus, gan ddewis graddfa briodol.

    • Rwy'n gallu llunio graffiau i gynrychioli data gan gynnwys diagramau gwasgariad er mwyn ymchwilio i gydberthyniad.

    • Rwy'n gallu dehongli gwybodaeth fathemategol; gan ddod i gasgliadau o graffiau, diagramau a data, gan gynnwys trafod cyfyngiadau data.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu dewis a llunio siartiau, diagramau a graffiau priodol sydd â graddfeydd addas.

    • Rwy'n gallu dehongli gwybodaeth fathemategol; gan ddod i gasgliadau o graffiau, diagramau a data, gan gynnwys trafod cyfyngiadau data.

    • Rwy'n gallu cynrychioli cysyniad mewn ffyrdd gwahanol, gan lifo rhwng cynrychioliadau gwahanol gan gynnwys rhai llafar, diriaethol, gweledol, digidol a haniaethol.

  3. Calculating energy costs and payback time

    Asesu: Yn yr arholiad

    Learners calculate payback times for insulation and compare cost-effectiveness, and calculate the cost of using electrical appliances from units used (kWh) and cost per unit (Section 3.2.4, page 33).

    Rhifedd: Llythrennedd ariannol, Cyfrifiad, Cymhwysedd strategol, Dealltwriaeth gysyniadol, Rhesymu rhesymegol

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils compare the price and hourly running cost of an LED bulb and a filament bulb to decide which is better value.
    Blwyddyn 8
    Pupils calculate the cost of running a 2 kW heater for 3 hours a day for a week at a given price per kWh.
    Blwyddyn 9
    Pupils use given costs and yearly savings for loft insulation, double glazing and draught excluders to calculate payback times and recommend the best option for a terraced house in Aberdare.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Section 3.2.2, page 32

    “calculate the payback time for different types of insulation from data and compare cost-effectiveness over different time periods.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu rheoli arian, cymharu costau siopau gwahanol a phenderfynu beth y gellir ei brynu o fewn cyllideb benodol.

    • Rwy'n gallu cymharu prisiau a deall pa un yw'r gwerth gorau am arian.

    • Rwy'n gallu lluosi rhifau a degolion â lluosrif o 10, e.e. 15 x 30, 1.4cm x 20.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu gwerthfawrogi egwyddorion sylfaenol cyllidebu, cynilo (gan gynnwys deall adlog) a benthyca.

    • Rwy'n gallu defnyddio dulliau effeithlon i luosi a rhannu rhifau cyfan a degolion, gan gynnwys degolion megis 0.6 neu 0.06.

    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu blaenoriaethu a threfnu'r camau perthnasol sydd eu hangen i gwblhau'r dasg neu ddod o hyd i ddatrysiad.

    • Rwy'n gallu dehongli atebion o fewn cyd-destun y broblem ac ystyried a yw atebion, gan gynnwys dangosyddion cyfrifiannell, analog a digidol, yn synhwyrol.

    • Rwy'n gallu cyfiawnhau fy ngweithdrefnau, fy rhagfynegiadau a'm dyfaliadau.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

The Appendix D mathematics overlaps closely with GCSE Mathematics and Numeracy, the scientific enquiry demands match GCSE Integrated Science, and the climate and sampling work overlaps with Geography.

Ffynhonnell: WJEC GCSE The Sciences (Double Award) specification, teaching from 2026, for award from 2028, © WJEC CBAC Ltd 2025.