← Pob cymhwyster

Y sgiliau llythrennedd a rhifedd yn y cymhwyster hwn

1. Comparing a studied poem with an unseen poem

   Asesu: Yn yr arholiad

   Unit 1 Section A ends with an analytical comparative essay on one anthology poem and one unseen poem, linked by theme. Learners must explore form, style, devices, perspective and the contexts that shape meaning.

   Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi, Strategaethau darllen

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils read two short poems about the natural world, one studied and one unseen, and complete a two column grid of similarities and differences in subject, mood and one image from each.

   Blwyddyn 8

   Pupils write a timed paragraph comparing how two poets present a parent and child, using a comparative connective such as whereas or similarly and a quotation from each poem.

   Blwyddyn 9

   Pupils write a 40 minute comparative essay on a studied conflict poem and an unseen one, covering form, language and context, under examination conditions.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 1, Section 1.2, page 13 (also Summary of Assessment, page 5)

   “respond to linked poems, one that has been studied (from the anthology) and one unseen poem”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan adnabod a nodi nodweddion testunau, e.e. cyflwyniad, dilyniant, darluniau, ffurfioldeb, geirfa allweddol.

   • Rwy'n gallu dehongli syniadau nad ydyn nhw wedi'u mynegi'n benodol, e.e. safbwyntiau neu agweddau awdur.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu cymharu a gwrthgyferbynnu themâu a materion mewn amrywiaeth o destunau gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol.

   • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad i ddeall testunau mwy cymhleth, ac ystyried dibynadwyedd ac effaith yr hyn rwy'n ei ddarllen.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu darllen a dadansoddi ystod o destunau nas gwelais o'r blaen, testunau a argraffwyd a thestunau digidol, gan ganolbwyntio ac yn annibynnol.

   • Rwy'n gallu cymharu a gwrthgyferbynnu themâu a syniadau mewn amrywiaeth o destunau yn hyderus, gan gynnwys testunau digidol a chlyweledol, gan ystyried sut maen nhw'n amrywio o ran diben ac effaith.

   • Rwy'n gallu darllen yn fanwl, gan ddadansoddi cynnwys, iaith ac effaith testunau er mwyn dyfnhau fy nealltwriaeth.

2. Inference and analysis of language, structure and form

   Asesu: Yn yr arholiad

   In the Unit 4a or 4b examination and in Unit 6, learners infer viewpoints and purposes and explain how a writer's language, structure and form shape meaning, commenting on vocabulary, parts of speech, idiom, grammar and syntax with correct linguistic and literary terminology.

   Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi, Strategaethau darllen

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils label the nouns, verbs, adjectives and adverbs in a short extract from their class novel and write one sentence on what a chosen verb suggests about a character.

   Blwyddyn 8

   Pupils annotate a scene from a class play for stage directions, sentence types and one key image, then write a point, evidence and analysis paragraph on what a character's words reveal about their motives.

   Blwyddyn 9

   Pupils answer a timed question on an extract from a play such as An Inspector Calls, inferring a character's motivation and naming at least three linguistic or structural features in their analysis.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 4a, Section 4.2, page 22 (also Unit 4b, page 25; Unit 6, page 29; AO1 iii, page 32)

   “explain how language, structure and form contribute to the presentation of information, ideas and themes in written texts and speech”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy’n gallu defnyddio’r hyn rwy’n ei wybod am adeiladwaith iaith a threfn testunau i gefnogi fy nealltwriaeth.

   • Rwy’n gallu defnyddio sgiliau dehongli a dod i gasgliad er mwyn deall y testun, ac yn gallu ystyried dibynadwyedd yr hyn rwy'n ei ddarllen.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu dangos dealltwriaeth lawn o destunau drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi.

   • Rwy'n gallu defnyddio'r hyn rwy'n ei wybod am:

     • wreiddiau geiriau a'u teuluoedd
     • gramadeg, strwythur brawddegau a thestunau cyfan
     • cynnwys a chyd-destun

     i wneud synnwyr o eiriau, brawddegau a thestunau cyfan.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu deall testunau'n llawn drwy ddefnyddio sgiliau dehongli, dod i gasgliad a dadansoddi, gan ddeall cyd-destun y testunau sy'n dylanwadu ar y darllenydd.

   • Rwy'n gallu defnyddio'r hyn rwy'n ei wybod am:

     • wreiddiau geiriau a'u teuluoedd
     • gramadeg, strwythur brawddegau a thestunau cyfan
     • cynnwys a chyd-destun

     i wneud synnwyr o eiriau, brawddegau a thestunau cyfan.

   • Rwy'n gallu dadansoddi ac ymateb i destunau ac is-destunau, gan ddeall, dehongli a gwerthuso ystyr yn hyderus.

3. Retrieving, summarising and synthesising from non-fiction

   Asesu: Yn yr arholiad

   Unit 6 asks learners to retrieve detail, paraphrase and summarise, then synthesise and compare ideas across an anthology text and an unseen text, including transcripts of speech.

   Llythrennedd: Deall, ymateb a dadansoddi, Strategaethau darllen

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils skim a newspaper article about a local event in the Cynon Valley and list five facts in their own words without copying any full sentence.

   Blwyddyn 8

   Pupils read a charity leaflet and a speech on the same issue and write a 100 word summary of what both say, then one sentence on how their views differ.

   Blwyddyn 9

   Pupils answer a timed synthesis question drawing points from two non-fiction texts on work or sustainability, one of them unseen, using their own words and short embedded quotations.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 6, Section 6.2, page 29 (also Unit 1, Section 1.2, page 14; AO1 ii, page 32)

   “comprehend ideas and information, retrieving relevant detail and mediating, through paraphrasing, summarising, synthesising and interpreting main points”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu dangos fy mod yn deall y prif syniadau a manylion pwysig mewn gwahanol destunau ar yr un pwnc a'u defnyddio.

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau er mwyn dod o hyd i wybodaeth, e.e. cip ddarllen (sgimio) am yr hanfodion, llithr ddarllen (sganio) am fanylion.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu crynhoi, cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth fanwl, e.e. o achosion, canlyniadau, patrymau, gan ddefnyddio gwahanol ffynonellau.

   • Rwy'n gallu cymharu safbwynt gwahanol awduron ar yr un pwnc, e.e. mae llygod mawr yn hynod ddiddorol neu'n bla.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu cyfuno a dadansoddi gwybodaeth er mwyn magu dealltwriaeth eang a chytbwys o ffynonellau a allai gynnwys safbwyntiau croes.

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o strategaethau, e.e. darllen cyflym, darllen agos, anodi, rhagfynegi, i gip ddarllen (sgimio) testunau i gael yr hanfodion, y syniadau a’r themâu allweddol, a’u llithr ddarllen (sganio) am wybodaeth fanwl, gan ddethol a gwneud sylwadau aeddfed ar y syniadau a’r themâu allweddol.

4. Extended critical essay on a whole text

   Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

   Learners write sustained essays on a whole prose text (Unit 2 Task A, suggested 750 to 1000 words) and, for the Double Award, on a whole Shakespeare play (Unit 5 Task A, suggested 1000 to 1500 words), supporting interpretations with selected evidence and context.

   Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils write a four paragraph response on how a character changes across their class novel, each paragraph with a quotation from a different part of the book.

   Blwyddyn 8

   Pupils write a 500 word essay on how the setting of their class novel makes a character feel they do or do not belong, linking paragraphs with topic sentences.

   Blwyddyn 9

   Pupils write a 750 word essay on a theme across a whole play or novel, such as power in Macbeth, including a paragraph on how the context of the time shapes the reading.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.2, page 17 (also Section 3.2, pages 34 and 36)

   “use a range of linguistic and literary approaches to demonstrate their knowledge and understanding of the whole text”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu ysgrifennu disgrifiad cynhwysfawr o bwnc, thema neu safbwynt.

   • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.

   • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau ac adrannau er mwyn rhoi eglurder i ddarnau ysgrifennu mwy estynedig.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.

   • Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.

5. Writing for different audiences, purposes and forms

   Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

   Every award includes creative literary writing and non-fiction writing in forms such as articles, speeches, blogs, reviews, letters and short stories, with register, vocabulary and techniques adapted to engage and influence the reader.

   Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Cysyllteiriau a chystrawen, Geirfa, sillafu, gramadeg

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils write a short description of a place that matters to them, then rewrite two sentences of it as a formal tourist leaflet for Aberdare Park.

   Blwyddyn 8

   Pupils write a monologue in the voice of a character from their class play and a letter to a newspaper on the same issue, noting in the margin one choice of register in each.

   Blwyddyn 9

   Pupils write a speech for a school assembly on a human rights issue from the non-fiction texts studied, using rhetorical questions, direct address and a counter argument.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: AO2 ii, Section 3.1, page 32 (also Unit 1, Section 1.3, pages 14 to 15; Unit 4a, Section 4.3, page 22; Unit 6, Section 6.3, page 29)

   “Adapt communication by selecting register, vocabulary and techniques appropriate to different contexts and audiences.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu addasu arddull a strwythur fy ysgrifennu i fod yn addas i'r gynulleidfa, y diben a'r cyd-destun, e.e. cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, casgliad penodol.

   • Rwy’n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn, gan ddangos empathi a pharch.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

   • Rwy'n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn gan ddefnyddio ystod o dechnegau, e.e. iaith emosiynol, gor-ddweud, dewis rhagenwau (chi, ni), i ddangos effaith.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu dangos ymwybyddiaeth estynedig o ddarllenwyr gwahanol drwy ddewis o blith amrywiaeth o arddulliau a strwythurau, ac addasu'r ffordd rwy'n defnyddio iaith yn hyderus.

   • Rwy’n gallu defnyddio iaith idiomatig soffistigedig a chywair priodol mewn ystod o gyd-destunau.

   • Rwy'n gallu ysgrifennu'n aeddfed am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn mewn cyd-destunau cynyddol heriol a dadleuol.

6. Accurate sentences, grammar, punctuation and spelling

   Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

   AO2 iv, half of AO2, rewards a range of sentence structures with appropriate grammar and syntax and accurate punctuation and spelling in written work. It is named in the writing sections of Units 1, 4a, 4b and 6 and applies across all units.

   Llythrennedd: Atalnodi, Cysyllteiriau a chystrawen, Geirfa, sillafu, gramadeg

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils rewrite a flat paragraph about a storm using one simple, one compound and one complex sentence, with apostrophes for possession used correctly.

   Blwyddyn 8

   Pupils add a colon, a semicolon and a pair of brackets to their own descriptive writing and explain in the margin what each one does to the meaning.

   Blwyddyn 9

   Pupils write a 45 minute creative piece and then check it against a class accuracy checklist of sentence openings, punctuation for effect and ten commonly misspelt words such as definitely and separate.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: AO2 iv, Section 3.1, page 32 (also Unit 1, Section 1.3, page 14; Unit 6, Section 6.3, page 29)

   “Use a range of sentence structures for clarity, purpose and effect, with appropriate grammar and syntax, and, in written communication, accurate punctuation and spelling.”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o atalnodau'n gywir (gan gynnwys collnod) i egluro ac ehangu ar ystyr.

   • Rwy'n gallu defnyddio strwythurau brawddeg syml, cyfansawdd a chymhleth er pwyslais ac effaith.

   • Rwy'n gallu defnyddio strategaethau i sillafu geiriau amlsillafog, cymhleth ac afreolaidd yng nghyd-destun pob maes dysgu a phrofiad.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n defnyddio'r ystod lawn o atalnodau'n gywir (gan gynnwys colonau, hanner colonau a chromfachau) i egluro, trefnu ac ehangu ar ystyr.

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio amrywiaeth o wahanol strwythurau brawddeg (brawddegau syml, cyfansawdd a chymhleth) gyda chywirdeb gramadegol wrth i mi ysgrifennu.

   • Rwy'n gallu defnyddio amrywiaeth o strategaethau ac adnoddau i sillafu geirfa gyfarwydd ac anghyfarwydd a geiriau sy'n benodol i faes dysgu a phrofiad/disgyblaeth yn gywir.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio'r ystod lawn o atalnodau er mwyn amrywio cyflymder, egluro ystyr, osgoi amwysedd a chreu effeithiau bwriadol.

   • Rwy'n gallu amrywio strwythurau brawddegau i ennyn a chadw diddordeb y darllenydd ac ysgrifennu gyda chywirdeb gramadegol.

   • Rwy'n gallu deall a defnyddio confensiynau ffurfiol iaith at ddibenion amrywiol, gan wneud defnydd effeithiol o adnoddau cyfeirio a chymhorthion cywirdeb.

7. Researched individual oral presentation

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Unit 2 Task B is a recorded, individually researched presentation on a theme, issue, representation or relationship from the studied prose text. It is mainly assessed on AO2, plus research and comment on the reliability of sources.

   Llythrennedd: Eglurder a geirfa, Diben, Deall, ymateb a dadansoddi

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils give a two minute talk to their group about a character from the class novel, using a cue card of no more than five key words.

   Blwyddyn 8

   Pupils research an issue raised by their class novel, such as homelessness or migration, and present for three minutes using two sources they name aloud.

   Blwyddyn 9

   Pupils record a four minute researched presentation linking their class novel to a real issue in Wales, explaining why one source is more reliable than another, and review the recording.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Task B, Section 3.2, page 35 (also Section 2.3, page 17)

   “Task B requires learners to complete an individually researched oral presentation”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy’n gallu siarad yn glir, gan adnabod yr iaith briodol ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd a dibenion, a chan amrywio fy mynegiant, geirfa, tôn ac ystumiau i ennyn diddordeb y gynulleidfa.

   • Rwy'n gallu trefnu sgwrs fel y gall gwahanol gynulleidfaoedd mewn gwahanol gyd-destunau ddilyn yr hyn sy'n cael ei ddweud, gan gynnwys defnyddio iaith ffurfiol.

   • Rwy'n gallu defnyddio ffynonellau cyfeirio/digidol i ddewis, crynhoi a chyfuno gwybodaeth, gan gyfeirio atyn nhw fel y bo'n briodol.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy’n gallu siarad yn glir, gan ddewis ac addasu fy iaith yn briodol ar gyfer ystod o gynulleidfaoedd a dibenion, a chan gyfleu ystyr yn effeithiol i’r gynulleidfa.

   • Rwy’n gallu argyhoeddi wrth gyfleu ystyr mewn ystod o gyd-destunau gan ennyn diddordeb llawn y gynulleidfa.

   • Rwy'n gallu ymchwilio i amrywiaeth eang o ffynonellau cyfeirio a digidol er mwyn datblygu dealltwriaeth lawn o bwnc neu fater.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu siarad yn rhugl ac yn hyderus, gan ddefnyddio ystod o dechnegau, edrychiadau ac ystumiau.

   • Rwy'n gallu cyflwyno syniadau a materion er mwyn bodloni gofynion gwahanol gynulleidfaoedd.

   • Rwy'n gallu defnyddio testunau a argraffwyd a thestunau digidol i chwilio'n ddethol, gan asesu dibynadwyedd, arwyddocâd a chywirdeb yr hyn rwy'n ei weld.

8. Group and paired discussion of texts

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   Unit 3 Task A is a recorded group discussion of 6 to 10 minutes for 3 to 4 learners on linked non-fiction texts. The Double Award adds Unit 5 Task B, a paired discussion of 5 to 8 minutes comparing poems from different periods, so learners must listen, build on others' points and support views with evidence.

   Llythrennedd: Gofyn cwestiynau, Gwrando fel rhan o siarad cydweithredol, Siarad cydweithredol

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils discuss in groups of four whether a character in their class novel was right to act as they did, each using the stems I agree because or I see it differently because.

   Blwyddyn 8

   Pupils hold a six minute group discussion on two short non-fiction texts about the same issue, with one pupil observing and tallying questions asked and evidence used.

   Blwyddyn 9

   Pupils record an eight minute group discussion comparing how two speeches try to influence their audience, then listen back and each set one target for their next discussion.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Section 3.2, page 19 (also Section 3.2, pages 35 and 37)

   “engage constructively with different texts, ideas and viewpoints”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy'n gallu gofyn ac ateb cwestiynau, gan adeiladu ar syniadau pobl eraill mewn trafodaethau grŵp a'u datblygu.

   • Rwy'n gallu gwrando er mwyn dangos cytundeb ac anghytundeb mewn trafodaeth a sefyllfaoedd cydweithredol.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu cynnal safbwynt argyhoeddiadol, gan ragweld safbwyntiau eraill ac ymateb iddyn nhw.

   • Rwy'n gallu gwrando ar eraill ac ymateb iddyn nhw drwy gwestiynau, sylwadau ac awgrymiadau er mwyn datblygu sgiliau siarad cydweithredol a dod i gyfaddawd/consensws.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu defnyddio ystod o opsiynau a strategaethau i alluogi’r grŵp i wneud cynnydd a dod i gonsensws.

   • Rwy'n gallu ymateb i safbwyntiau pobl eraill, gan ddefnyddio ystod o dechnegau, e.e. cwestiynau rhethregol, ystumiau.

   • Rwy'n gallu ymateb gyda hyder a sensitifrwydd i syniadau pobl eraill mewn sefyllfaoedd cydweithredol gwahanol, gan fyfyrio ar wybodaeth a syniadau a gofyn cwestiynau perthnasol.

9. Planning, drafting and refining work

   Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

   The NEA units expect extended responses developed over time through planning, drafting, evaluating and refining, and Unit 5 requires learners to plan and organise their work and prepare for discussion.

   Llythrennedd: Prawfddarllen, golygu a gwella, Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau

   Paratoi disgyblion

   Blwyddyn 7

   Pupils plan a story opening with a five box plan, draft it, then redraft one paragraph after a partner marks two strong words and one unclear sentence.

   Blwyddyn 8

   Pupils draft a review of a class text, proofread it aloud to a partner, and submit the first and final drafts with the changes highlighted.

   Blwyddyn 9

   Pupils complete a 400 to 500 word speech over three lessons, planning, drafting and refining it from written teacher feedback, as practice for Unit 3 Task B conditions.

   Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

   Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.2, page 17 (also Unit 3, Section 3.3, page 19; Unit 5, Sections 5.3 and 5.4, page 27)

   “develop extended responses over a period of time, through planning, drafting, evaluating and refining work”

   Cam cynnydd 3

   • Rwy’n gallu myfyrio ar safon fy mynegiant, ei olygu a'i ailddrafftio i wella'r ansawdd, a defnyddio ystod o strategaethau i sicrhau mwy o eglurder.

   • Rwy'n gallu ystyried ffyrdd gwahanol o gynllunio, drafftio a chyflwyno fy ngwaith yn briodol.

   Cam cynnydd 4

   • Rwy'n gallu gwella gwaith ysgrifennu drwy adolygu annibynnol ac ailddrafftio.

   • Rwy’n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol er mwyn cynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd.

   Cam cynnydd 5

   • Rwy'n gallu gwella cynnwys, strwythur a chywirdeb fy ngwaith ysgrifennu drwy fyfyrio'n feirniadol, adolygu a golygu, gan ymateb yn adeiladol i adborth.

   • Rwy'n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol i gynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu ar gyfer amrywiaeth heriol o wahanol ddibenion a chynulleidfaoedd.

10. Reading data in non-continuous texts

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Each theme of the non-fiction anthology includes two non-continuous texts, and the Unit 3 group discussion must refer to at least one. Appendix A ties Units 2, 3 and 6 to the statistics strand, so learners may need to read figures, charts and infographics and judge how data is used to persuade.

    Rhifedd: Dehongli data

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7

    Pupils read a charity infographic about plastic waste and write two sentences saying which figure is most shocking and why the designer made it the largest.

    Blwyddyn 8

    Pupils compare a bar chart in a campaign leaflet with the words around it and write a paragraph on how the numbers are used to persuade the reader.

    Blwyddyn 9

    Pupils find one misleading feature in a newspaper graph, such as a scale not starting at zero, and use it as evidence in a group discussion on how the text influences its audience.

    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 3, Task A, Section 3.2, page 35 (also Section 3.1 amplification, page 18; Appendix A, page 44)

    “at least one of the texts referenced in the discussion must be non-continuous.”

    Cam cynnydd 3

    • Rwy'n gallu echdynnu a dehongli gwybodaeth o amrywiaeth gynyddol o ddiagramau, amserlenni a graffiau (gan gynnwys siartiau cylch).

    • Rwy'n gallu dod i gasgliadau o ddata ac rwy'n cydnabod y gall rhai casgliadau fod yn gamarweiniol neu'n ansicr.

    Cam cynnydd 4

    • Rwy'n gallu dehongli graffiau sy'n disgrifio sefyllfaoedd go iawn, gan gynnwys y rhai a ddefnyddir yn y cyfryngau, a chan gydnabod y gall rhai graffiau fod yn gamarweiniol.

    • Rwy'n gallu dehongli gwybodaeth fathemategol; gan ddod i gasgliadau o graffiau, diagramau a data, gan gynnwys trafod cyfyngiadau data.

    Cam cynnydd 5

    • Rwy'n gallu dehongli graffiau sy'n disgrifio sefyllfaoedd go iawn, gan gynnwys y rhai a ddefnyddir yn y cyfryngau, a chan gydnabod y gall rhai graffiau fod yn gamarweiniol.

    • Rwy'n gallu dod i gasgliadau o ddata ac rwy'n cydnabod y gall rhai casgliadau fod yn gamarweiniol neu'n ansicr.

Ffynhonnell: WJEC GCSE English Language and Literature (Single and Double Award) specification, Version 5, teaching from 2025, for award from 2027, © WJEC CBAC Ltd. 2024.