LNF Cymru Llythrennedd a rhifedd i Gymru

← Pob cymhwyster

GCSE English Language and Literature

Mae disgrifiad y cymhwyster yn Saesneg yn unig, gan ei fod wedi ei gymryd o fanyleb Saesneg CBAC.

This GCSE is literacy from end to end. Learners analyse seen and unseen poetry, prose, drama and non-fiction, write extended critical essays and creative literary and non-fiction pieces, and are assessed on a recorded presentation and on group and paired discussions, with accuracy of grammar, punctuation and spelling built into AO2, which is half of every award. Numeracy is light: learners must read non-continuous texts such as infographics and data in the non-fiction anthology, and the biggest thing Key Stage 3 should build is confident, evidence-led analytical writing about unseen texts, drafted and proofread to a high standard of accuracy.

Corff dyfarnu
CBAC
Lefel
Level 1 and Level 2
Addysgu gyntaf
Medi 2025
Faint o waith llythrennedd
Uchel
Faint o waith rhifedd
Isel
Manyleb
Agor y fanyleb
Sut mae'r cymhwyster hwn yn cael ei asesu
  • Unit 1: Context and Meaning (Single and Double Award): Written examination 1 hour 30 minutes, 60 marks, 30% of the Single Award, 15% of the Double Award
  • Unit 2: Belonging (Single and Double Award): NEA approximately 7 hours, 60 marks, 20% of the Single Award, 10% of the Double Award
  • Unit 3: Influence and Power (Single and Double Award): NEA approximately 5 hours 55 minutes, 50 marks, 20% of the Single Award, 10% of the Double Award
  • Unit 4a: Motivations (Single Award only): Written examination 1 hour 30 minutes, 60 marks, 30% of the Single Award
  • Unit 4b: Motivations (Double Award only): Written examination 1 hour 30 minutes, 60 marks, 20% of the Double Award
  • Unit 5: Continuity and Change (Double Award only): NEA approximately 8 hours, 60 marks, 20% of the Double Award
  • Unit 6: Connections (Double Award only): Written examination 1 hour 30 minutes, 80 marks, 25% of the Double Award

Sgiliau sy'n defnyddio Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau

  1. Extended critical essay on a whole text

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Learners write sustained essays on a whole prose text (Unit 2 Task A, suggested 750 to 1000 words) and, for the Double Award, on a whole Shakespeare play (Unit 5 Task A, suggested 1000 to 1500 words), supporting interpretations with selected evidence and context.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write a four paragraph response on how a character changes across their class novel, each paragraph with a quotation from a different part of the book.
    Blwyddyn 8
    Pupils write a 500 word essay on how the setting of their class novel makes a character feel they do or do not belong, linking paragraphs with topic sentences.
    Blwyddyn 9
    Pupils write a 750 word essay on a theme across a whole play or novel, such as power in Macbeth, including a paragraph on how the context of the time shapes the reading.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.2, page 17 (also Section 3.2, pages 34 and 36)

    “use a range of linguistic and literary approaches to demonstrate their knowledge and understanding of the whole text”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu ysgrifennu disgrifiad cynhwysfawr o bwnc, thema neu safbwynt.

    • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau a gwneud cysylltiadau rhyngddyn nhw.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu defnyddio crynodebau, trafod materion, rhoi esboniadau manwl a defnyddio rhesymeg wrth ymdrin â phwnc.

    • Rwy'n gallu defnyddio paragraffau ac adrannau er mwyn rhoi eglurder i ddarnau ysgrifennu mwy estynedig.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu ysgrifennu darnau estynedig sy'n cynnwys tystiolaeth a gwybodaeth fanwl at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd o fewn gwahanol ddisgyblaethau a rhyngddyn nhw.

    • Rwy'n gallu trefnu gwaith ysgrifennu ar ffurf briodol, gan sicrhau bod y cynnwys yn cael ei nodi o fewn a rhwng paragraffau neu adrannau, a chan ddatblygu a chynnal syniadau'n gydlynus.

  2. Writing for different audiences, purposes and forms

    Asesu: Yn yr arholiad ac mewn gwaith cwrs

    Every award includes creative literary writing and non-fiction writing in forms such as articles, speeches, blogs, reviews, letters and short stories, with register, vocabulary and techniques adapted to engage and influence the reader.

    Llythrennedd: Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau, Cysyllteiriau a chystrawen, Geirfa, sillafu, gramadeg

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils write a short description of a place that matters to them, then rewrite two sentences of it as a formal tourist leaflet for Aberdare Park.
    Blwyddyn 8
    Pupils write a monologue in the voice of a character from their class play and a letter to a newspaper on the same issue, noting in the margin one choice of register in each.
    Blwyddyn 9
    Pupils write a speech for a school assembly on a human rights issue from the non-fiction texts studied, using rhetorical questions, direct address and a counter argument.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: AO2 ii, Section 3.1, page 32 (also Unit 1, Section 1.3, pages 14 to 15; Unit 4a, Section 4.3, page 22; Unit 6, Section 6.3, page 29)

    “Adapt communication by selecting register, vocabulary and techniques appropriate to different contexts and audiences.”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy'n gallu addasu arddull a strwythur fy ysgrifennu i fod yn addas i'r gynulleidfa, y diben a'r cyd-destun, e.e. cydbwysedd addas rhwng ffeithiau a safbwyntiau, casgliad penodol.

    • Rwy’n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn, gan ddangos empathi a pharch.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu addasu fy arddull ysgrifennu, gan ddewis a defnyddio'r strwythurau gorau ar gyfer gwahanol gyd-destunau a dibenion, e.e. i ddisgrifio, esbonio, darbwyllo, trafod yn llwyddiannus.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn gan ddefnyddio ystod o dechnegau, e.e. iaith emosiynol, gor-ddweud, dewis rhagenwau (chi, ni), i ddangos effaith.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu dangos ymwybyddiaeth estynedig o ddarllenwyr gwahanol drwy ddewis o blith amrywiaeth o arddulliau a strwythurau, ac addasu'r ffordd rwy'n defnyddio iaith yn hyderus.

    • Rwy’n gallu defnyddio iaith idiomatig soffistigedig a chywair priodol mewn ystod o gyd-destunau.

    • Rwy'n gallu ysgrifennu'n aeddfed am fy meddyliau, fy nheimladau a fy marn mewn cyd-destunau cynyddol heriol a dadleuol.

  3. Planning, drafting and refining work

    Asesu: Mewn gwaith cwrs (asesiad di-arholiad)

    The NEA units expect extended responses developed over time through planning, drafting, evaluating and refining, and Unit 5 requires learners to plan and organise their work and prepare for discussion.

    Llythrennedd: Prawfddarllen, golygu a gwella, Cynllunio a threfnu ar gyfer gwahanol ddibenion, cynulleidfaoedd a chyd-destunau

    Paratoi disgyblion

    Blwyddyn 7
    Pupils plan a story opening with a five box plan, draft it, then redraft one paragraph after a partner marks two strong words and one unclear sentence.
    Blwyddyn 8
    Pupils draft a review of a class text, proofread it aloud to a partner, and submit the first and final drafts with the changes highlighted.
    Blwyddyn 9
    Pupils complete a 400 to 500 word speech over three lessons, planning, drafting and refining it from written teacher feedback, as practice for Unit 3 Task B conditions.
    Dangos geiriad y fanyleb a datganiadau'r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd

    Ble mae yn y fanyleb: Unit 2, Section 2.2, page 17 (also Unit 3, Section 3.3, page 19; Unit 5, Sections 5.3 and 5.4, page 27)

    “develop extended responses over a period of time, through planning, drafting, evaluating and refining work”
    Cam cynnydd 3
    • Rwy’n gallu myfyrio ar safon fy mynegiant, ei olygu a'i ailddrafftio i wella'r ansawdd, a defnyddio ystod o strategaethau i sicrhau mwy o eglurder.

    • Rwy'n gallu ystyried ffyrdd gwahanol o gynllunio, drafftio a chyflwyno fy ngwaith yn briodol.

    Cam cynnydd 4
    • Rwy'n gallu gwella gwaith ysgrifennu drwy adolygu annibynnol ac ailddrafftio.

    • Rwy’n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol er mwyn cynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu at wahanol ddibenion ac ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd.

    Cam cynnydd 5
    • Rwy'n gallu gwella cynnwys, strwythur a chywirdeb fy ngwaith ysgrifennu drwy fyfyrio'n feirniadol, adolygu a golygu, gan ymateb yn adeiladol i adborth.

    • Rwy'n gallu dewis a defnyddio strategaethau priodol i gynllunio a datblygu fy ngwaith ysgrifennu ar gyfer amrywiaeth heriol o wahanol ddibenion a chynulleidfaoedd.

Da gwybod

Cysylltiadau â chymwysterau eraill

Appendix A (page 44) links Units 2, 3 and 6 to the numeracy statistics strand, so History, Geography and Science work on reading charts in media sources directly supports the non-continuous texts learners meet here.

Ffynhonnell: WJEC GCSE English Language and Literature (Single and Double Award) specification, Version 5, teaching from 2025, for award from 2027, © WJEC CBAC Ltd. 2024.